Του Σωτήρη Σιδέρη

Στην Ελλάδα  αμφισβητείται η ανεξαρτησία  της Δικαιοσύνης και δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι οι ισχυροί πολιτικά και οικονομικά αντιμετωπίζονται τελείως διαφορετικά από τους αδύναμους. Αν και με πολύ δισταγμό , επιφυλάξεις και προβλήματα, το αίτημα για ισχυρό κράτος δικαίου, αρχίζει και στη χώρα μας , να εξελίσσεται σε ένα σημαντικό κίνημα. Στην Ευρώπη θεωρείται η μεγαλύτερη πρόκληση των τελευταίων ετών, όχι τυχαία. Στην Ουγγαρία, την Πολωνία, την Τουρκία και σε άλλες χώρες οι ελευθερίες, τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα  βάλλονται, ενώ οι τεχνολογικοί κολοσσοί κατηγορούνται ότι θέλουν να επιβάλλουν την δική τους δικτατορία, να ελέγχουν την ελεύθερη διακίνηση ιδεών και να είναι υπεράνω των νόμων, κυρίως των φορολογικών. Οι νόμοι δεν ισχύουν για όλους, αυτό προκαλεί οργή, είναι γνωστό. Το αστυνομικό κράτος , ένα τερατόμορφο σύμπλεγμα πολιτικών δεξιάς –ακροδεξιάς, ορθώνει το ανάστημά του με την ανοχή ή και την στήριξη των δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων.

Είναι βέβαιο ότι το θέμα αυτό θα αποτελέσει κορυφαίο ζήτημα που θα επηρεάσει καθοριστικά τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαικής Ένωσης. Το Ευρωπαικό Λαικό Κόμμα,   όπως έγινε γνωστό, ψήφισε σήμερα 3 Μαρτίου , υπέρ της αλλαγής ορισμένων κανόνων έτσι ώστε να επιτραπεί η αποβολή του ουγγρικού κυβερνώντος κόμματος Fidesz  του Όρμπαν από την ομάδα. Ως απάντηση  με επιστολή του στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, ο ακροδεξιός Ούγγρος πρωθυπουργός γνωστοποιεί την αποχώρηση του κόμματός του.

Η  εξαίρεση της Τουρκίας

Σημειώνεται ότι η  συμμετοχή του κόμματος Fidesz στο ΕΛΚ έχει ανασταλεί από τον Μάρτιο του 2019, αλλά στην ευρωπαϊκή κοινοβουλευτική ομάδα εξακολουθούν να συμπεριλαμβάνονται οι 11 Ούγγροι ευρωβουλευτές, παρά τις κινήσεις ορισμένων κεντρώων να εκδιωχθούν.
Πολλά κόμματα που είναι μέλη του ΕΛΚ εναντιώνονται στη συμμετοχή του δεξιού κόμματος του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, για το οποίο υποστηρίζουν ότι αποδυνάμωσε τη δημοκρατία στην Ουγγαρία και έχει περιορίσει την ελευθερία των ΜΜΕ και άλλες ελευθερίες στη χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Fidesz αρνείται τις κατηγορίες.

Από τα 180 μέλη του ΕΛΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 148 ψήφισαν υπέρ της αλλαγής, 28 κατά και τέσσερα τήρησαν αποχή.
Είναι προβληματικό για την ΕΕ να  επιβάλλει κυρώσεις και να πιέζει και πολύ σωστά την Ουγγαρία ή την Πολωνία για να σεβαστούν το κράτος δικαίου και να σφυρίζουν αδιάφορα για την Τουρκία του Ερντογάν. Ενός ισλαμοφασίστα πολιτικού που μέσα από μεγάλες αλλαγές έχει οικοδομήσει μια νέου τύπου δικτατορία , ένα μείγμα κοινοβουλευτικής δικτατορίας και προσωπολατρίας , αλλά και ένα κράτος παραβάτη του διεθνούς δικαίου.  Κυρίως η Γερμανία είναι αυτή που εμποδίζει αυτή την συζήτηση εντός της ΕΕ, αλλά αυτό δεν θα μείνει για πάντα έτσι. Αργά ή γρήγορα και εντός της Τουρκίας και στην ΕΕ θα υπάρξουν αντιδράσεις, κινήματα και εξελίξεις.

Τίποτα δεν μένει αιώνια σταθερό και τα νέα κινήματα σίγουρα φοβίζουν το τουρκικό κατεστημένο, όπως και την Ευρώπη. Η Ελλάδα σιωπώντας για την κατάσταση στην Τουρκία αποδυναμώνει την εξωτερική της πολιτική και την διπλωματία σε μια περίοδο που οφείλει να αναζητήσει τρόπους να πιέσει την Άγκυρα .
Είναι η κατάλληλη στιγμή να τεθεί το θέμα και στην Ελλάδα. Και να τεθεί με σωστούς όρους. Κράτος δικαίου δεν είναι μόνο ο νομικός πολιτισμός, η λειτουργία της δικαιοσύνης και η ανεξαρτησία της. Είναι και ο σεβασμός στα εργασιακά δικαιώματα, στα δικαιώματα κάθε μειοψηφίας. Μια νέα κοινωνική αρχιτεκτονική με επίκεντρο το κράτος δικαίου θα στηρίξει και την κοινωνία, κυρίως τους αδύναμους ,αλλά και στην δημοκρατία στην Ελλάδα.

Και δεν είναι μόνο ζήτημα κομμάτων. Είναι οι κοινωνικοί φορείς, είναι τα πανεπιστήμια και οι οργανώσεις δικαιωμάτων, είναι μια νέα κουλτούρα που πρέπει να αναπτυχθεί. Η κυβέρνηση ήδη βιώνει τις συνέπειες του κομματικού κράτους που αναβιώνει. Αλλά καλό θα ήταν να καταλάβει ότι το κράτος δικαίου πρέπει να έχει και στην στήριξη της συντηρητικής παράταξης. Αν δεν την έχει το κίνημα θα αναπτυχθεί ερήμην της και η ΝΔ  εγκλωβισμένη στην ακροδεξιά θα βρεθεί σε ιστορική καμπή.  Ο ΣΥΡΙΖΑ από την πλευρά του ίσως έχει αργήσει να το αναδείξει στις σωστές διαστάσεις του, υποτιμώντας ίσως την τεράστια εμβέλεια και επίδραση του συγκεκριμένου αιτήματος. Ας μην χαθεί και αυτή η ευκαιρία για την Αριστερά. Γιατί το κράτος δικαίου είναι ιστορικό αίτημά της και αυτή την εποχή επιστρέφει ως κυρίαρχο αίτημα πολλών δυνάμεων και πέραν της Αριστεράς, τις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αξιοποιεί σωστά.