Του Σωτήρη Σιδέρη

 Όπου εμφανίζεται η Βικτώρια Νούλαντ ή θα λυθεί ή θα προκύψει πρόβλημα λένε διπλωμάτες που γνωρίζουν την επιρροή και διπλωματική ωμότητα της αμερικανίδας αξιωματούχου.  Η οποία επέβαλλε έναν νέο οδικό χάρτη σε Αθήνα και Λευκωσία και διαμόρφωσε μια νέα κατάσταση ανατρέποντας  την εικόνα που διαμορφώθηκε την τελευταία δεκαετία στην περιοχή μας.  Ισοπέδωσε κυριολεκτικά την ελληνική εξωτερική πολιτική και με σχεδόν αποικιοκρατικό ύφος δεν άφησε κανένα περιθώριο για διαφορετικές σκέψεις . Είναι εξευτελιστικό για έναν πρωθυπουργό, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, να δηλώνει ότι όλες οι επιλογές και ο EastMed, είναι στο μικροσκόπιο και η Νούλαντ να τον ακυρώνει χωρίς αντίδραση, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θέλουν αγωγούς. Η Νούλαντ ουσιαστικά προωθεί μια νέα τάξη πραγμάτων στην περιοχή με την Τουρκία σε ηγετικό ρόλο. Πρόκειται για την αξιωματούχο που συντόνισε μαζί με τον Πάιατ το πραξικόπημα του 2014 στην Ουκρανία ,  που ενορχήστρωσε την ανατροπή του Γκρούεφσκι στη Βόρεια Μακεδονία και τώρα ήρθε στην περιοχή για να αλλάξει την ροή των εξελίξεων και το κατάφερε , πάλι με τον Πάιατ, χωρίς αντίσταση και χωρίς αντίλογο.  

Πέντε κρίσιμα σημεία

Ας συνοψίσουμε τα αποτελέσματα της επίσκεψης Νούλαντ:
Πρώτο, ανακοίνωσε σε όλους ότι οι ΗΠΑ δεν στηρίζουν κανέναν αγωγό, υπαγορεύοντας σε πλήθος χωρών της περιοχής, κυρίως στην Αθήνα και την Λευκωσία, την ενεργειακή τους πολιτική.
Δεύτερο υπέγραψε συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με την Τουρκία, ανοίγοντας το δρόμο για νέα εξοπλιστικά προγράμματα μεταξύ των δύο χωρών και την γεωπολιτική συνεργασία τους σε υψηλότερο επίπεδο.
Τρίτο, διεμήνυσε στη Λευκωσία και την Αθήνα ότι όλες οι κινήσεις στο εξής στο ενεργειακό ζήτημα στην Ανατολική Μεσόγειο θα περιλαμβάνουν την Τουρκία.

Τέταρτο, “κοίμισε” την δεδομένη Ελλάδα λέγοντας στην κυβέρνηση ότι η Τουρκία θα είναι ήσυχη, δεν θα απειλήσει τη χώρα μας, αλλά η αναθεωρητική πολιτική τη Άγκυρας θα ζει και θα βασιλεύει και μάλιστα σε συνθήκες διεθνούς αναβάθμισης της Άγκυρας..
Πέμπτο. Αίσθηση όμως έχει προκαλέσει η πληροφορία, που δεν διαψεύστηκε ότι κατά την επίσκεψή της με τον πρέσβη Πάϊατ στο υπουργείο Άμυνας , ζήτησε από την Αθήνα να αποσύρει όλα τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα από τα νησιά του Αιγαίου , να τα στείλει την Ουκρανία δωρεάν φυσικά και η Ελλάδα να αγοράσει αμερικανικά. Το ίδιο ζήτησε και από την Κυπριακή Δημοκρατία με την διαφορά ότι ενώ απαίτησε να αποσύρει τα ρωσικά όπλα, οι ΗΠΑ δεν πωλούν όπλα στην Λευκωσία.

Ως προς τα ρωσικά οπλικά συστήματα που διαθέτει η Ελλάδα  , αυτό είναι αίτημα  και της Τουρκίας , καθώς τα συγκεκριμένα αντιαεροπορικά συστήματα τα ΤΟR-M1 είναι κρίσιμης σημασίας για την άμυνα των νησιών, όπως τονίζουν οι στρατιωτικοί και είναι και πολύ αποτελεσματικά. Η εκστρατεία των ΗΠΑ προς όλες τις χώρες να αποσύρουν τα ρωσικά όπλα, πέραν της αντιπαράθεσης με τη Μόσχα αποσκοπεί στο να πλουτίσουν οι αμερικανικές βιομηχανίες  και συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη. Το θέμα δεν έχει κλείσει και η σιωπή της κυβέρνησης είναι ανησυχητική.

Νέα αρχιτεκτονική

Όλα αυτά συνιστούν στρατηγική υποβάθμιση της σημασίας που έχει η Ελλάδα στον σχεδιασμό των ΗΠΑ για τον χάρτη που θέλουν να διαμορφώσουν στην ευρύτερη περιοχή. Όχι ότι η χώρα μας δεν έχει στρατηγική σημασία. Έχει τεράστιο ρόλο στα σχέδια των ΗΠΑ που αποκλειστικά πλέον έχουν στραφεί στην περικύκλωση και εξουθένωση της Ρωσίας και σταδιακά επεκτείνονται και στη Μεσόγειο. Απλά η Ελλάδα ως απολύτως υπάκουη χώρα, δεν απασχολεί την Ουάσιγκτον. Αντίθετα , έναντι της Τουρκίας όλη η φιλοσοφία έχει αλλάξει. Οι ΗΠΑ θεωρούν την Τουρκία μεγάλη δύναμη και της φέρονται ανάλογα. Δηλαδή δεν πιέζουν την Τουρκία, δεν μπορούν να της επιβάλλουν τι θα κάνει, της αφήνουν περιθώρια ελιγμών και ζητούν την συνεργασία της σε όλα τα επίπεδα, πολιτικό , διπλωματικό, στρατιωτικό, γεωπολιτικό.  Στο πλαίσιο αυτό, δεν πρόκειται να παρέμβουν υπέρ της Ελλάδας σε περίπτωση σύγκρουσης, το μόνο που επιδιώκουν είναι να μην υπάρξει ελληνοτουρκική κρίση και τιναχθούν όλα στον αέρα. Από την πλευρά της η ελληνική κυβέρνηση και προσωπικά ο Μητσοτάκης απλά κερδίζει λίγο χρόνο ώστε να απωθήσει στην επόμενη κυβέρνηση όλες τις κρίσιμες εκκρεμότητες με την Τουρκία, αλλά και τον ρόλο της χώρας στην περιοχή.

Αυτή ακριβώς την στιγμή βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο. Επί δέκα χρόνια διαμορφώθηκε ένας άξονας , κυρίως αντιτουρκικός στην περιοχή με την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο, τα ΗΑΕ , τη Σαουδική Αραβία. Τώρα και με αφορμή την εισβολή της     Ρωσίας στην Ουκρανία, οι ΗΠΑ θέλουν να αποκαταστήσουν τα πράγματα προωθώντας μία και μόνη αλλαγή, αλλά καθοριστική. Την ένταξη της Τουρκίας στην αρχιτεκτονική ασφάλειας και αξιοποίησης των πόρων της Μεσογείου. Ήδη ο Ερντογάν με μεγάλη ικανοποίηση, έχει πάρει το μήνυμα και η Τουρκία αποκαθιστά με ταχύτητα τις σχέσεις της με όλες τις χώρες που προαναφέραμε. Ακόμη και την υπόθεση της δολοφονίας Κασόγκι παρέδωσε στη Σαουδική Αραβία για να αποκαταστήσει σχέσεις . Μόνο η Αίγυπτος αρνείται μέχρι στιγμής να κάνει το παιχνίδι της ζητώντας προφανώς ισχυρά ανταλλάγματα.

Ο ρόλος του ΣΥΡΙΖΑ

Ο πρωθυπουργός και ο ΥΠΕΞ Νίκος Δένδιας είτε συζητούν  στο ΝΑΤΟ, είτε στην ΕΕ , είτε σε συνέδρια, ομιλίες και διμερείς επαφές, δείχνουν ότι δεν έχουν πυξίδα. Η Ελλάδα έχει  υποχωρήσει από πάγιες θέσεις, όπως η κριτική στάση σε πολέμους, οι διακριτές ισορροπίες με τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, την Κίνα και την Ρωσία και λόγω των ανοιχτών θεμάτων και λόγω του Κυπριακού. Ακόμη και επί ψυχρού πολέμου είχε καλές σχέσεις με την Ρωσία και την Κίνα και την Βουλγαρία.  Επί πρωθυπουργίας Μητσοτάκη, όλο αυτό το μεταπολιτευτικό οικοδόμημα κατέρρευσε , αλλά κανείς κυβερνητικός αξιωματούχος δεν αναλαμβάνει την ευθύνη να διαχωρίσει τη θέση του.
Η αξιωματική αντιπολίτευση όμως έχει χρέος να αναβαθμίσει τον πολιτικό του λόγο και να φέρει όλη αυτή την ατζέντα στην πρώτη σελίδα. Να καταρρίψει τον μύθο που οικοδόμησε περίτεχνα η δεξιά ότι αυτά τα ζητήματα δεν πρέπει να είναι μέρος της δημόσιας συζήτησης. Όταν όμως ακριβώς αυτά τα προβλήματα επιδρούν στην άμυνα της χώρας , την οικονομία, το περιβάλλον ασφάλειας , ακόμη και στην διατροφική ασφάλεια, είναι περιττή πολυτέλεια η Αριστερά να φοβάται να αναδείξει τι είναι πραγματικά εθνικό και πατριωτικό και τι επιπτώσεις έχει η ευκαμψία του Μητσοτάκη και η περιθωριοποίηση μέχρι ευτελισμού της Ελλάδας .