Αλεξάντερ Φρόιντ

Μήπως ξεχνάμε να γράφουμε, επειδή μόνο πληκτρολογούμε; Στην καθημερινή ψηφιακή ζωή, γράφουμε πολύ λίγο με το χέρι. Κι όμως, είναι ευεργετικό, αφού το γράψιμο βοηθά στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Στη σημερινή ψηφιακή καθημερινότητα, πληκτρολογούμε διαρκώς σε υπολογιστές και smartphone και πού και πού γράφουμε μερικές σημειώσεις ή κάποια λίστα αγορών με το χέρι. Σπάνια στέλνουμε γράμματα, και πολύ συχνότερα email. Στην ψηφιακή εποχή, βρίσκουμε πλέον τη σύνταξη μεγάλων κειμένων με το χέρι εξαιρετικά επίπονη.
Μαθαίνουμε να γράφουμε στην παιδική ηλικία και ο καθένας αναπτύσσει τη δική του ξεχωριστή γραφή. Αλλά χωρίς ρουτίνα και έλεγχο, η γραφή μας εξασθενεί. Τα προβλήματα με τη γραφή αποτελούν εδώ και καιρό ένα κοινωνικό πρόβλημα που δεν αφορά μόνο τους μαθητές, όπως συχνά υποστηρίζεται.

Η Γερμανική Ένωση για την Εκπαίδευση και τη Διαπαιδαγώγηση εδώ και χρόνια καταγγέλλει τη μείωση των δεξιοτήτων και την αύξηση των κινητικών προβλημάτων μεταξύ των παιδιών σχολικής ηλικίας. Όλο και περισσότερα παιδιά αντιμετωπίζουν προβλήματα να γράψουν ευανάγνωστα και γρήγορα.
Η πληκτρολόγηση έχει γίνει ασυναγώνιστη, ειδικά για μεγαλύτερα κείμενα. Η αυτόματη διόρθωση κάνει τη γραφή πιο γρήγορη, πιο ευανάγνωστη και λιγότερο επίπονη. Ωστόσο, το γράψιμο προκαλεί τον εγκέφαλο περισσότερο από την πληκτρολόγηση και έτσι προάγει επίσης τη μάθηση. Μια νορβηγική μελέτη του 2024 διαπίστωσε ότι η γραφή με το χέρι αύξησε την εγκεφαλική δραστηριότητα ακριβώς στις περιοχές του εγκεφάλου που είναι σημαντικές για τη μάθηση.

Επίσης, όταν κάποιος γράφει, τα μάτια και ο εγκέφαλος παρακολουθούν συνεχώς εάν τα δάχτυλα καθοδηγούν σωστά το στυλό, εφαρμόζουν τη σωστή πίεση και αν δημιουργούνται καθαρές γραμμές κατά τη γραφή. Αυτό απαιτεί πολύ ακριβή συντονισμό μεταξύ οπτικών και κινητικών διεργασιών. Η γραφή είναι πιο αργή από την πληκτρολόγηση, αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητα μειονέκτημα. Η φυσική βραδύτητα μας αναγκάζει να επεξεργαζόμαστε τις πληροφορίες πιο εντατικά.

Μήπως ξεχνάμε μια δεξιότητα που υπάρχει εδώ και χιλιάδες χρόνια;

Η γραφή με το χέρι είναι ένα αρχαιότατο δείγμα πολιτισμού. Πριν από χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι σκάλιζαν πληροφορίες σε πηλό ή πέτρα ή τις έγραφαν με μελάνι σε περγαμηνή ή πάπυρο. Μέχρι την εφεύρεση της τυπογραφίας, το χειρόγραφο ήταν ο μόνος τρόπος να καταγραφεί η γλώσσα.

Η παλαιότερη γραφή είναι περίπου 5.000 έως 6.000 ετών. Οι Σουμέριοι στο σημερινό Ιράκ ανέπτυξαν μια σφηνοειδή γραφή που χρησιμοποιούσαν για τη διαχείριση του εμπορίου τους. Αυτή η γραφή αποτελούνταν από περίπου 900 εικονογράμματα και ιδεογράμματα.
Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκαν διάφορα είδη γραφής και φτάσαμε στο σημερινό αλφάβητο.
Στο παρελθόν, η γραφή προοριζόταν μόνο για μειονότητες, τους ευγενείς, τους διανοούμενους και τους εμπόρους. Το γεγονός ότι τόσοι πολλοί άνθρωποι μπορούν να διαβάζουν και να γράφουν σήμερα άλλαξε με την εισαγωγή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης τον 20ό αιώνα.

Το 1820, μόνο το 12%  της ανθρωπότητας παγκοσμίως μπορούσε να διαβάζει και να γράφει. Σήμερα, το ποσοστό έχει αντιστραφεί. Σύμφωνα με την UNESCO, μόνο περίπου το 13% των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο δεν μπορεί να διαβάσει ή να γράψει. Οι μισοί από τους περίπου 765 εκατομμύρια αναλφάβητους ζουν στη νότια Ασία και περισσότερο από το ένα τέταρτο στην υποσαχάρια Αφρική. Τα δύο τρίτα των αναλφάβητων ανθρώπων στον κόσμο είναι γυναίκες.
Πηγή :DW