Του Σωτήρη Σιδέρη

  Ο Αλέξης Τσίπρας είναι ουσιαστικά απών από τα τεκταινόμενα στο κόμμα του και τις διεργασίες  μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς.  Οι αραιές παρεμβάσεις του είναι προσωποκεντρικές  και αποφεύγει να  δηλώσει ότι τοποθετείται εκ μέρους του κόμματός του. Ωστόσο,  υπερασπίζεται την δική του θητεία στο κόμμα και την πρωθυπουργία. Κάποιοι πιστεύουν ότι ο Τσίπρας ετοιμάζεται για την πλήρη αυτονόμησή του από τον ΣΥΡΙΖΑ και την ίδρυση κόμματος. Όλες οι συζητήσεις οδηγούν στο πρόσωπό του, ως το πιο δυνατό χαρτί της Κεντροαριστεράς, ικανό να νικήσει τον Μητσοτάκη.  Ο Τσίπρας έχει ακόμη οπαδούς και εχθρούς. Είναι συστημικός, αλλά  το ηθικό του πλεονέκτημα έναντι του Μητσοτάκη είναι τεράστιο κεφάλαιο. 

Αν κάνει το βήμα αυτό και ιδρύσει , την “προοδευτική πυξίδα”, τίτλος που συζητείται μεταξύ άλλων, τι δυνάμεις θα συσπειρώσει και από που; άρα, θα βρεθεί μπροστά σε ισχυρά ηθικά  και πολιτικά διλήμματα, ενώ το ενδεχόμενο να προκαλέσει γενικευμένο εμφύλιο στην Αριστερά είναι πολύ ισχυρό.  Ένα νέο κόμμα, απαιτεί όραμα. Το έχει; Θα κάνει κόμμα για να συνεργαστεί με το πρώην κόμμα του ή θα επιδιώξει να το λεηλατήσει; Ένας συστημικός πολιτικός μπορεί να είναι και αναμορφωτής ταυτόχρονα;

Το όραμα, το σχέδιο και η ιδεολογική ταυτότητα.

Εδώ και δύο χρόνια, ο Τσίπρας παραπαίει μεταξύ Μετώπων και απόψεων που δεν διακρίθηκαν ιδιαίτερα για το ιδεολογικό τους βάθος,  ούτε περιείχαν ιδέες για την αναγέννηση της Αριστεράς, ούτε έδωσαν στήριγμα στις δυνάμεις που αναζητούν διέξοδο από την λαίλαπα του Επιτελικού Κράτους.
    Κατά τις υπάρχουσες πληροφορίες, μη δημοσιευμένες δημοσκοπήσεις , που φαίνεται να είναι ιδιαίτερα φιλικές τώρα τελευταία με τον Αλέξη Τσίπρα, δίνουν ένα ποσοστό άνω του 12% στο “κόμμα Τσίπρα”. Φυσικά κανένας πολίτης δεν έχει πρόβλημα από τηλεφώνου να εκφράσει την προτίμησή του στον πρώην πρωθυπουργό , καθώς δεν διακυβεύεται τίποτα. Το “κόμμα Τσίπρα” θα κριθεί σε ρεαλιστική βάση, όταν ανακοινωθεί η ίδρυσή του, η διακήρυξή του και αφού καταγραφούν οι αντιδράσεις των άλλων κομμάτων, δεξιών και αριστερών, αλλά και της ΝΔ. Κυρίως του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΕ.ΑΡ.

Σε πρώτη φάση και μετά τις γαλλικές εκλογές και τη νίκη του εκεί Μετώπου στις βουλευτικές εκλογές, ο Τσίπρας μίλησε για την ανάγκη ενός ελληνικού μετώπου, που δεν βρήκε και σπουδαία ανταπόκριση. Ο πολιτικός χώρος μεταξύ ΠΑΣΟΚ-ΚΚΕ -ΣΥΡΙΖΑ- Νέας Αριστεράς -ΜέΡΑ 25- Πλεύση Ελευθερίας κυριαρχείται από την άρνηση και είναι υπερπλήρης από φέουδα . Οπότε , ο Τσίπρας θα έχει δύο επιλογές:
1. Να ανακοινώσει την “Προοδευτική Πυξίδα”έχοντας δίπλα του μερικές δεκάδες νέων προσώπων και να απευθύνει προσκλητήριο για να ενταχθούν στις γραμμές του, όσοι το επιθυμούν, ευελπιστώντας ότι θα σπάσει την ενότητα των προοδευτικών κομμάτων και θα οικοδομήσει τη δική του δύναμη. Κάτι σαν ενδιάμεσο κόμμα, μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Αυτό όμως θα προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις, δηλαδή πόλεμο, που θα θυμίζει αρένα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
2. Να απευθύνει πρόσκληση για διάλογο και συνεργασία με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, δηλαδή το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΕ.ΑΡ, δηλαδή να επανέλθει κατά κάποιο τρόπο στο “πατρικό” κόμμα , αλλά από άλλη θέση και με άλλον ρόλο. Θα γίνει αποδεκτός για να ηγηθεί ; Το όραμα ενός ηγέτη, είναι κινητήριος δύναμη και μέχρι τώρα ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχει δείξει ότι το διαθέτει, ούτε μπορεί να εμφανιστεί ως κινηματικός πολιτικός. Αυτά είναι παρελθόν…

Οι αντιδράσεις και  οι απαντήσεις

Είναι γεγονός ότι  η πολιτική ρευστότητα είναι ιδιαίτερα απειλητική για τους συστημικούς πολιτικούς. Με απλά λόγια, μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας να πάρει υλικά από κατεδαφίσεις και να χτίσει νέα πολυκατοικία; Θα ήταν αρκετά ωφέλιμο για την Αριστερά και για τον ίδιο, ο Τσίπρας να παρουσιάσει μια ανάλυση της κρίσης της Αριστεράς και να προτείνει την “θεραπεία”της. Γιατί είναι αρκετά συγκροτημένες οι αναλύσεις του για τον νεοφιλελευθερισμό, για την ακροδεξιά, για την ανάγκη συνεργασιών και Μετώπων, αλλά δεν έχει να παρουσιάσει μια κινηματική ιδέα για την υπέρβαση της κρίσης στην Αριστερά, ώστε να προκαλέσει ρήγματα στα δεξιά και κινηματικού τύπου δονήσεις στον προοδευτικό χώρο.

Υπάρχει και η άλλη εκδοχή. Αν ο Τσίπρας εμφορείται από ένα  νέο όραμα που ανατρέπει ή υπερβαίνει την σημερινή Αριστερά γιατί είναι απαγορευτικό να το εκφράσει μέσα από την ενότητα ΣΥΡΙΖΑ -ΝΕ.ΑΡ; αφού κατά τα φαινόμενα θεωρεί χρεοκοπημένο το κόμμα του οποίου σήμερα είναι βουλευτής και έχει και ο ίδιος μεγάλες ευθύνες γι αυτό, γιατί συνεχίζει να παραμένει βουλευτής του εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, δηλαδή από την παραίτησή του και μετά;

Με βάση τα άρθρα , τις αναρτήσεις του και τις ομιλίες του των τελευταίων μηνών, τίποτα το επαναστατικό, το ανατρεπτικό, το ρηξικέλευθο, το οραματικό δεν έχει να πει. Αντίθετα, μια προσεκτική ματιά στα κείμενά του είναι αρκετή για να επιβεβαιωθεί ο εμβολιασμός των προοδευτικών απόψεών του με τις  αφηγήσεις του παραδοσιακού συντηρητισμού, -όχι νεοφιλελευθερισμού- και την  ήπια κριτική στο σύστημα Δικαιοσύνη – Κράτος- ΜΜΕ που ελέγχουν τους αρμούς της εξουσίας, όπως ο ίδιος έχει παραδεχθεί στο παρελθόν.
Μπορεί ο Τσίπρας να μην είναι και τόσο αρνητικός με την μετατροπή της ευρωπαικής οικονομίας σε πολεμική οικονομία, αλλά δεν μας λέει με τι πόρους θα ασκήσει πολιτική κοινωνικής δικαιοσύνης.  
Δεν μας λέει με ποιους συμμάχους, ονομαστικά, γιατί ο τόπος μας είναι μικρός και γνωριζόμαστε,  θα κάνει μέτωπο κατά των ακροδεξιών δυνάμεων, κατά του πελατειακού κράτους στην Ελλάδα, ανατροπή των κανόνων με τους οποίους λειτουργεί το κράτος των δικαστών, τα καρτέλ κλπ.
       
Η εποχή των ιεραπόστολων της πολιτικής έχει περάσει, κυρίως για την Αριστερά.  Ένα νέο κόμμα  που είναι γέννημα των κοινωνικών αναγκών και έρχεται να ανατρέψει την εικόνα εθνικής παρακμής, λειτουργεί σαν θρησκεία και θέλει να προσελκύσει  πιστούς. Μπορεί ο Τσίπρας να ηγηθεί μιας νέας στρατιάς πιστών που να μην θυμίζει ούτε ΣΥΡΙΖΑ, ούτε ΠΑΣΟΚ, ούτε ΝΕ.ΑΡ ούτε ΜέΡΑ 25; σίγουρα όχι. Αυτό απαιτεί υπέρβαση, όχι μόνο όλων αυτών των κομμάτων , αλλά και του εαυτού του. Γιατί διετέλεσε πρωθυπουργός, αρχηγός αξιωματικής αντιπολίτευσης, πρόεδρος κόμματος και βουλευτής κόμματος.

Όπως είναι ευνόητο , υπάρχουν θετικά και αρνητικά για το μέλλον του Τσίπρα και το κόμμα που πιθανόν θα ιδρύσει. Ας κάνουμε μια  μικρή καταγραφή.
Θετικά:

1. Έχει πανίσχυρο ηθικό πλεονέκτημα έναντι του Μητσοτάκη
2. Μπορεί να προσελκύσει έμπειρο πολιτικό προσωπικό από τον ΣΥΡΙΖΑ κυρίως ίσως και τη Νέα Αριστερά, αλλά και να αναδείξει νέο πολιτικό προσωπικό που να δώσει τον τόνο της ανανέωσης.
3. Δεν υπάρχει άλλη ηγετική προσωπικότητα στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς που να μπορεί να ηγηθεί ως παραταξιακός ηγέτης και να νικήσει τον Μητσοτάκη, καθώς το έλλειμμα είναι εμφανές στην προοδευτική παράταξη και είναι μία από τις αιτίες της καχεξίας της.
4. Οι πολίτες απαιτούν να σταματήσει ο κατακερματισμός της Κεντροαριστεράς και να δοθεί η μάχη κατά της Δεξιάς με ενότητα. Οι διαφωνίες ευνοούν τον Τσίπρα να εμφανίσει ένα κόμμα ως ενωτική δύναμη που θα υπερβαίνει τα σημερινά σχήματα.
5. Η ΝΔ δεν φοβάται τα πολλά και σε κρίση κόμματα της αντιπολίτευσης. Φοβάται όμως έναν ηγέτη που θα μπορέσει να κινητοποιήσει κόμματα και ψηφοφόρους που θα αμφισβητήσουν έμπρακτα την κυριαρχία της ΝΔ και να επιδεινώσουν την ήδη κακή και για πολλούς μη αναστρέψιμη εικόνα του πρωθυπουργού.

     

Τα αρνητικά

1. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν είναι νέο πρόσωπο. Έχει δοκιμαστεί, έχει κριθεί τόσο για τις εκλογικές ήττες, όσο και για την οδυνηρή για τον ΣΥΡΙΖΑ απόφασή του να στηρίξει τον Κασσελάκη εις βάρος της Έφης Αχτσιόγλου. Αν είχε εκλεγεί η Αχτσιόγλου, ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα θα ήταν μια άλλη, ισχυρή δύναμη.
2. Ένα κόμμα απαιτεί οργανωμένη βάση. Ο Τσίπρας για να οργανώσει το κόμμα του θα επιδιώξει να αποσπάσει έμπειρα μέλη από τον ΣΥΡΙΖΑ ή τη ΝΕ.ΑΡ. Αλλά αυτό θα προκαλέσει διαμάχες με ενδεχόμενα νέα μέλη που θα θελήσουν να οργανωθούν.
3.  Με βάση και τα άρθρα και τις αναλύσεις, αλλά και τις ομιλίες του στο Χάρβαντ, ο Αλέξης Τσίπρας δεν παρουσιάζει κάτι νέο που θα ταράξει τα νερά. Ποτέ δεν είναι αργά βέβαια. Αλλά στην κρίσιμη παράμετρο, το πρόγραμμα, τι νέο πέρα από το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ θα πεί; κάτι πιο συστημικό ή ανατρεπτικό; ίσως αυτό κρίνει πολλά .
4.  Όταν ανακοινώσει το κόμμα του, θα παραιτηθεί από βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ ή θα διατηρήσει την έδρα; αν την διατηρήσει και πάρει μαζί του και άλλους βουλευτές, δεν θα κατηγορηθεί ως αποστάτης;
5. Θέλοντας και μη θα αντιπαρατεθεί με τον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΕ.ΑΡ, αλλά ποιο θα είναι το επίδικο; ο σοσιαλισμός; ο νεοφιλελευθερισμός; τα δημόσια αγαθά, το κράτος ;  μήπως οδηγήσει σε έναν εκτός ελέγχου εμφύλιο που θα προκαλέσει νέα ερείπια;. Πιστεύει δηλαδή ο Τσίπρας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα αντιδράσει όταν θα φεύγουν μέλη , στελέχη και βουλευτές προς το κόμμα του;
 
6. Και μια υποσημείωση: πριν τον Αλέξη Τσίπρα επιχείρησαν να πάρουν το δικό τος δρόμο οι Σαμαράς, Αβραμόπουλος, Ντόρα Μπακογιάννη, Γιώργος Παπανδρέου και άλλοι. Οι οποίοι δεν κατάφεραν να επιβιώσουν και αναγκαστικά επέστρεψαν στα κόμματά τους παρακαλώντας. Αν ο Τσίπρας μπορεί να αλλάξει την ιστορία θα αλλάξει και την ροή της πολιτικής ζωής στην Ελλάδα.
Τίποτα δεν είναι εύκολο. Αλλά και τίποτα δεν είναι πιο καταστροφικό από την ακινησία. Μπορεί η υπόθεση αυτή να λειτουργήσει σαν ξυπνητήρι, αλλά μπορεί και σαν σεισμός που θα προκαλέσει νέα ερείπια, πολύ οδυνηρά...