Ειδικός Συνεργάτης

Εικόνα ενότητας προσπαθεί να φιλοτεχνήσει το ΝΑΤΟ με την  ιστορική 75η Σύνοδο , που διεξάγεται στην Ουάσιγκτον και η οποία  κρίνεται καθοριστική για τη Συμμαχία. Στη δημόσια σφαίρα κυριαρχεί η πορεία προς τις αμερικανικές εκλογές και στόχος είναι η προβολή της ενότητας  της Συμμαχίας. Ωστόσο , σε αυτή τη Σύνοδο είναι αποδυναμωμένη η εικόνα των ηγετών των μεγάλων χωρών της Συμμαχίας και αυτό επιδρά στην γενική κατάστασή της.

Ο Μπάιντεν παραπαίει, ο Μακρόν είναι αποδυναμωμένος, η Αγγλία έχει αλλαγή κυβέρνησης, ο Σολτς είναι στο ναδίρ. Και η εικόνα του Έλληνα πρωθυπουργού είναι άκρως αντιφατική. Από τη μια ως δεδομένος στις ΗΠΑ δεν έχει να παρουσιάσει τίποτα για την πολύπαθη και αμφιλεγόμενη λόγω Τουρκίας,  νοτιοανατολική πτέρυγα, αφετέρου δε, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει  ανοιχτά μέτωπα με τρία μέλη του ΝΑΤΟ , την Τουρκία, την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία. Έτσι πήγε στην Ουάσιγκτον χωρίς προσδοκίες για να διαχειριστεί την δική του εικόνα, φυσικά, με το βλέμμα στο εσωτερικό της χώρας. Το 28% του έχει κόψει τον αέρα και την έπαρση. Που οδεύει λοιπόν το ΝΑΤΟ;

Σε αυτό το πλαίσιο, οι επισκέψεις του Ούγγρου πρωθυπουργού Β. Όρμπαν στη Μόσχα και στο Πεκίνο, η χώρα του οποίου ασκεί την Προεδρία της ΕΕ, κλόνισαν την εικόνα ενότητας της συμμαχίας.Η Ουκρανία και η μελλοντική συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ θα δοκιμάσουν την επίδειξη ενότητας. Ο Λευκός Οίκος έχει μιλήσει για την οικοδόμηση μιας "γέφυρας προς την ένταξη" για την Ουκρανία.

Το ΝΑΤΟ είναι τόσο στρατιωτική συμμαχία, όσο και πολιτική συμμαχία. Η απτή πρόοδος στις προσπάθειες στρατιωτικού σχεδιασμού μπορεί να μην γίνει πρωτοσέλιδο, αλλά θα έχει συνέπειες για την αμυντική ικανότητα του ΝΑΤΟ.

Η Συμμαχία θέτει σε λειτουργία τα περιφερειακά σχέδια του ΝΑΤΟ, αναπτύσσοντας τις αμυντικές ικανότητες σε πολλαπλά πεδία, μεταρρυθμίζοντας τη δομή διοίκησης και ελέγχου, προωθώντας την ταχεία ανάπτυξη και των συμμαχικών στρατών σε μια κρίση, καθώς ο κόσμος αποδεικνύεται όλο και πιο ασταθής, επικίνδυνος και αβέβαιος.

Στη τρέχουσα συζήτηση η έμφαση δίνεται στην ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, καθώς η Ρωσία αναδεικνύεται ως η κύρια απειλή της Συμμαχίας. Η ατζέντα των Σκανδιναβικών χωρών και της Βαλτικής αποσκοπεί στη διασφάλιση της αίσθησης του επείγοντος αμυντικής ενίσχυσης της πτέρυγας. Πίσω από αυτή την πίεση είναι ο «κίνδυνος Τραμπ», που αποτελεί τον ελέφαντα στο δωμάτιο.

Όμως παρά τις προσεκτικά γραμμένες παραγράφους του Ανακοινωθέντος της Συνόδου, που συμφωνήθηκε με συναίνεση, υποκρύπτεται η απουσία συγκεκριμένων αποφάσεων σχετικά με  την Ουκρανία και τις επενδύσεις στην άμυνα.

Η ελληνική πλευρά συμμετέχει κοιτώντας προς το εσωτερικό της χώρας και την προβολή των συναντήσεων του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, της Βόρειας Μακεδονίας και το ανοιχτό θέμα της σχέσης με την Αλβανία.  

Η ενδεχόμενη αντικατάσταση του Προέδρου Biden αποτελεί πρόκληση για τη συμμαχία καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε αναπροσανατολισμό τόσο των ΗΠΑ όσο και του ΝΑΤΟ στο διεθνές πεδίο. Η εσωστρέφεια των ΗΠΑ τους επόμενους μήνες μέχρι τις αμερικανικές εκλογές, θα υπονομεύσει το όποιο ουσιαστικό πακέτο για την Ουκρανία.

Τίθενται εκ των πραγμάτων κατά πόσον οι δεσμεύσεις της χώρας μας έναντι της Ουκρανίας με βοήθεια που αγγίζει το 1 δισ.$ ετησίως για τέσσερα έτη συνιστά ορθολογική επιλογή, δεδομένης της οικονομικής κατάστασης της χώρας.

Πέραν της απουσίας δημόσιας συζήτησης στην Ελλάδα για τις προκλήσεις της συμμαχίας και του σχεδιασμού για την περιοχή μας, η χώρα μας θα έπρεπε στο ανώτατο επίπεδο να υποστηρίξει και την ανάγκη ενίσχυσης και της ενότητας της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, καθώς οι τριβές μεταξύ των συμμάχων Ελλάδα και Τουρκία, μπορεί να υπονομεύσουν την ενότητα.

Οι εξελίξεις στη Γάζα, η ασάφεια για τη συμφωνία των δύο χωρών για εποικοδομητικές συνομιλίες και η παραπομπή στη Χάγη για την οριοθέτηση της ΑΟΖ των δύο χωρών, παρά το μορατόριουμ, και οι τουρκικές κινήσεις για έρευνες ορυκτών καυσίμων στην Ανατολική Μεσόγειο, αποτελούν βραδυφλεγείς βόμβες στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Η Ελλάδα έχει κάθε συμφέρον προκειμένου να διασφαλίσει το μορατόριουμ με την Τουρκία να υποστηρίξει την ενίσχυση της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και την ενίσχυση του ρόλου της συμμαχίας στην Ανατολική Μεσόγειο, με ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών στην αντιμετώπιση μεταναστευτικών ροών και ανθρωπιστικών δράσεων στην ευρύτερη περιοχή μας, θωρακίζοντας την άμυνα στην ευμετάβλητη Ανατολική Μεσόγειο. Και εννοείται ότι αναμένονται τα τελικά αποτελέσματα και πως θα κλείσει αυτή η Σύνοδος για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα. Δεδομένος σύμμαχος, δεν σημαίνει αποτελεσματικός σύμμαχος.  Η κυβέρνηση θα τολμήσει να επανασχεδιάσει την  πολιτική της;