Του Στράτου Βαλτινού

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις στην Τουρκία επιβεβαιώνουν τη μεγάλη πτώση του ΑΚΡ, του κόμματος του Ερντογάν που πλέον είναι δεύτερη δύναμη. Επιβεβαιώνουν ουσιαστικά, ότι η ήττα που υπέστη στις δημοτικές εκλογές , δεν ήταν συγκυριακή, αλλά έχει κοινωνικό βάθος. Πολιτικοί αναλυτές αποδίδουν τις τελευταίες εξάρσεις του Τούρκου προέδρου υπέρ των Παλαιστινίων και τις κινήσεις του ενίσχυσης του σκληρού Ισλάμ ακριβώς σε αυτή την εικόνα φθοράς.

Ο Ερντογάν όμως έχει αποδείξει ότι είναι άριστος τακτικιστής, ότι και στο παρελθόν απειλήθηκε, αλλά δεν ηττήθηκε. Φυσικά τώρα είναι πιο εμφανής η φθορά του και δεν πείθει όπως στο παρελθόν. Πιθανόν η ανάληψη της ευθύνης από τον ίδιο για την κήρυξη πολέμου και επιστράτευσης, αν ερμηνευθεί διασταλτικά, να έχει και μια διάσταση στεγανοποίησης της εξουσίας του έναντι κινήσεων και κινημάτων που θα τον αμφισβητήσουν. Μάλλον είναι μια κίνηση που προδίδει ανασφάλεια. Μια άλλη παράμετρος είναι, αν αυτή η πορεία προς την πτώση είναι μη αναστρέψιμη και πως μπορεί να επηρεάσει την Ελλάδα και το Κυπριακό. Οι εξελίξεις είναι ανοιχτές για κάθε ερμηνεία...

Σε  έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 28 επαρχίες μεταξύ 17-24 Απριλίου 2024,στο ερώτημα «Ποιο πολιτικό κόμμα θα ψηφίζατε αν γίνονταν βουλευτικές εκλογές αυτή την Κυριακή;», το 23,8% των ερωτηθέντων δήλωσε το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), ενώ το 20,6% επέλεξε το AKP. Μετά την ανακατανομή των αναποφάσιστων το ποσοστό του ΡΛΚ, που είχε λάβει το 25,41% στις Κοινοβουλευτικές Εκλογές της 14ης Μαΐου 2023, έφτασε στο 35,9% ενώ το ποσοστό του AKP, που είχε λάβει το 35,32%, περιορίστηκε στο 31.1%. Επίσης το φιλοκουρδικό κόμμα DEM κατέλαβε την 3η θέση με 8,4%, ενώ ο κυβερνητικός εταίρος του ΑΚΡ, το ακροδεξιό κόμμα Εθνικιστικής Δράσης, ήρθε 4ο με 7,9%. Την μεγαλύτερη άνοδο σημείωσε το κόμμα της Νέας Ευημερίας με 6,1% που ήλθε πέμπτο.

Τα νέα αυτά ανησυχητικά στοιχεία για τον τούρκο πρόεδρο αλλά και για τον κυβερνητικό εταίρο του, ενδεχομένως να συνδέονται και με την αιφνίδια κίνηση του Ερντογάν πριν από δυο ημέρες  να μεταφέρει την αρμοδιότητα για την απόφαση κήρυξης επιστράτευσης και πολέμου στον εαυτό του, αφαιρώντας την από το Υπουργικό Συμβούλιο. Αναλυτές θεωρούν ότι ο νέος κανονισμός στοχεύει μάλλον στην προστασία του καθεστώτος από εσωτερικές αμφισβητήσεις του και από πιθανές εξεγέρσεις, σαν και εκείνη του Πάρκου Γκεζί, παρά από εξωτερικές απειλές. Και ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την καταστολή  αναταραχών και μαζικών κινητοποιήσεων. Αλλά και για να περιορίσει τους πολιτικούς αντιπάλους της κυβερνητικής συμμαχίας από το να συνεχίσουν την ανοδική τους δυναμική.

Άλλοι αναλυτές πιστεύουν ότι σε σημαντικό βαθμό η πτώση των ποσοστών οφείλεται στην οικονομική κρίση που βαίνει συνεχώς πιο επώδυνη για μεγάλο μέρος του τουρκικού πληθυσμού.
Ως προς την εξωτερική πολιτική, είναι προφανές ότι αυτή την στιγμή δεν υπάρχει δύναμη με επιρροή που να μπορεί να αλλάξει την ατζέντα του Ερντογάν. Υπό αυτή την οπτική, η αναθεωρητική πολιτική έναντι της Ελλάδας δεν πρόκειται να αλλάξει. 

Προς το παρόν όμως το δύσκολο ερώτημα είναι αν ο Ερντογάν επιχειρήσει αλλαγή κλίματος, όποτε εκείνος το κρίνει, για υπονόμευση του μορατόριουμ στο Αιγαίο, ενώ θα πρέπει , η Αθήνα, να παρατηρεί τις σχέσεις του Ερντογάν με τις ΗΠΑ. Όχι να περιμένει εντολές από τις ΗΠΑ, αλλά να διαμορφώσει η Ελλάδα την δική της ατζέντα, καθώς το μέλλον φαίνεται ότι επιφυλάσσει πρόσθετες δυσκολίες. Η αναταραχή στην περιοχή μας συνεχίζεται , η κυβέρνηση συνεχίζει να είναι αδρανής και αυτή η στάση, είναι πηγή κινδύνων. Πόσο μάλλον που η Ελλάδα έχει ανοιχτά τα παλιά μέτωπα με την Τουρκία, το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο  και το Κυπριακό, ενώ αναδύονται και νέα στα βαλκάνια , την ΕΕ, τους πολέμους και την αστάθεια ….