Του Στράτου Βαλτινού

Για πρώτη φορά  από το 1923, όταν ο Βενιζέλος υπέγραψε την Συνθήκη της Λωζάνης, Έλληνας πολιτικός προκαλεί σοκ  επιδεικνύοντας αναθεωρητικό πνεύμα ενισχύοντας εκ των πραγμάτων  τον αναθεωρητικό αναβρασμό της Τουρκίας  , δηλώνοντας ότι θεωρεί τη Συνθήκη “παρωχημένη σε σχέση με την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών” . 

Αν όμως ένας Έλληνας βουλευτής θεωρεί παρωχημένες τις συγκεκριμένες διατάξεις , δεν είναι αυτονόητο ότι  ένας Τούρκος αξιωματούχος θα αμφισβητήσει το σύνορο των τριών μιλίων; Σε συνέντευξή του στον Σκάϊ ο Συρίγος ,  βουλευτής και αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο,  χαρακτήρισε τη Συνθήκη της Λωζάνης ως «παρωχημένη σε σχέση με την αποστρατικοποίηση» , ενώ λίγο αργότερα έκανε διευκρινίσεις. Ειδικότερα είπε: .«Σήμερα θεωρώ ότι πρέπει να περάσουμε στην επόμενη φάση και να πούμε την πραγματικότητα. Η Συνθήκη της Λωζάνης είναι μια συνθήκη παρωχημένη σε σχέση με την αποστρατικοποίηση»  Στην παρατήρηση ότι και ο Ερντογάν λέει για αναθεώρηση, σημείωσε ότι «η Συνθήκη της Λωζάνης είναι ένα τεράστιο πράγμα. Είναι μια βασική συμφωνία, έχει άλλες 14 συμφωνίες, παραρτήματα κ.λπ. Το 97% όλων αυτών στο σήμερα δεν έχει καμία αξία.Τα μόνα που έχουν αξία στο σήμερα είναι αυτά που ορίζουν σύνορα της Τουρκίας έναντι των γειτονικών χωρών. Υπάρχει κάποια θεωρητική σημασία για το θέμα της παρουσίας των δύο μειονοτήτων στη Θράκη και στην Κωνσταντινούπολη».

Το ζήτημα που αυτόματα εγείρεται δεν είναι κατά πόσο επίκαιρες είναι κάποιες διατάξεις της Συνθήκης. Ο βουλευτής της ΝΔ προφανώς ως καθηγητής που διδάσκει εξωτερική πολιτική,  γνωρίζει ότι η Τουρκία έχει ήδη εγείρει ζήτημα αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάνης, θέτοντας ζητήματα συνόρων, πέραν της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Κατά συνέπεια, όταν ένας Έλληνας πολιτικός απαντά ότι τίθεται ζήτημα παρωχημένων διατάξεων της Συνθήκης, αυτόματα απαντά θετικά στην αναθεωρητική οπτική της Τουρκίας, ανεξάρτητα αν οι προθέσεις του είναι εντελώς διαφορετικές .
Κατά συνέπεια η Άγκυρα και ο ίδιος ο Ερντογάν, θα υποδεχθούν με ενθουσιασμό την θέση που διατύπωσε ο Συρίγος. Ο Τούρκος πρόεδρος μάλιστα, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα το 2017, δεν τόλμησε να θέσει ζήτημα αναθεώρησης διατάξεων της Συνθήκης, ισχυριζόμενος ενώπιον του τότε προέδρου Προκόπη Παυλόπουλου ότι μιλάει ως πολιτικός και όχι ως καθηγητής του διεθνούς δικαίου. Ο Παυλόπουλος , αλλά και πολλοί άλλοι Έλληνες πολιτικοί, έχουν επίσημα δηλώσει ότι η Συνθήκη της Λωζάνης δεν αναθεωρείται , τελεία και παύλα.
Αν τις δηλώσεις Συρίγου τις έκανε κάποιος πολιτικός άλλου κόμματος, η ΝΔ και τα ακροδεξιά εξαπτέρυγά της, όμως και τα ΜΜΕ θα μιλούσαν για προδοσία. Έστω και έτσι όμως , το ζήτημα είναι αρκετά σοβαρό και τα ελληνικά ΜΜΕ, ελάχιστα σοβαρά για να το αποκρύψουν ή να το υποβαθμίσουν.

Διευκρινίσεις

Μιλώντας αργότερα  στην ιστοσελίδα militaire.gr, ο Άγγελος Συρίγος διευκρίνισε  πως «εάν κάτι είναι παρωχημένο δε σημαίνει ότι αναθεωρείται». Σημείωσε ότι  διατάξεις περί «συμμαχικών νεκροταφείων» και περί «επιστροφής αιχμαλώτων» δεν έχουν καμία βάση στο σήμερα, ενώ αναφορικά με τις διατάξεις περί αποστρατιωτικοποίησης σημείωσε ότι αναφέρονται σε μέσα που αφορούσαν το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Συρίγος τόνισε  ότι το μοναδικό που έχει σημασία είναι οι διατάξεις για τα σύνορα και τις δύο μειονότητες για να επισημάνει πως και οι διατάξεις που αναφέρονται στην αποστρατιωτικοποίηση δεν αναθεωρούνται γιατί πρακτικά είναι νεκρές, αφού αφορούν σε άλλες εποχές και άλλα όπλα.
Σημείωσε ότι η Τουρκία όταν μιλά για Συνθήκη της Λωζάνης αναφέρεται σε θέματα των συνόρων και των μειονοτήτων για να τονίσει πως το διεθνές δίκαιο προβλέπει πως οι συνθήκες που περιλαμβάνουν συμφωνίες για σύνορα δεν αλλάζουν με τίποτα στον κόσμο.
Αλλά το όλο ζήτημα εγείρεται επειδή η Τουρκία πρώτη έχει θέσει ζήτημα Λωζάνης, αλλά από την δική της οπτική. Προφανώς οι διευκρινίσεις έχουν την αξία τους από τεχνοκρατική άποψη, αλλά πολιτικά, πρόκειται για ολίσθημα

Δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση ότι ο Άγγελος Συρίγος έχει εθνικές ευαισθησίες και γνώση των συνεπειών που ενδεχομένως προκαλέσουν οι δηλώσεις του. Οπότε είναι ερώτημα γιατί τις έκανε και ποια σκοπιμότητα εξυπηρετούν, όταν μάλιστα γνωρίζει άριστα και την αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας. Προφανώς θα απαντήσει ο ίδιος. Αλλά και όλες οι άλλες πολιτικές δυνάμεις, έχουν υποχρέωση να απαντήσουν ...