του Σπύρου Σουρμελίδη

Για να γίνει ένα  τραγικό δυστύχημα σε ένα πολύπλοκο σύστημα όπως τα τρένα, πρέπει να έχουν συμβεί πολλά λάθη και αστοχίες συγχρόνως. Το «πόρισμα» Μητσοτάκη για το «τραγικό ανθρώπινο λάθος», δεν έχει σχέση με τα όσα έχουν συμβεί, είναι μια κακή προσπάθεια να βγάλει τις δικές του ευθύνες από το κάδρο, για μία ακόμα φορά. Όμως το λάθος είναι συνολικό και είναι πρωτίστως διαχειριστικό-λειτουργικό. Γιατί στον κεντρικό σιδηροδρομικό κόμβο της χώρας , στη Λάρισα, όπου υπηρετούσαν πάντα σταθμάρχες με πολυετή εμπειρία, τουλάχιστον 10ετή,  βρέθηκε   σταθμάρχης ένας άνθρωπος με εμπειρία λίγων μηνών. Ο οποίος έπρεπε να διαχειριστεί στην χειρότερη ώρα μια κρίση. Το αποτέλεσμα προκάλεσε το  μεγαλύτερο σιδηροδρομικό δυστύχημα  στην χώρα.  Πρέπει να πούμε οτι οι εκπρόσωποι του προσωπικού, έχουν εδω και πολύ καιρό προειδοποιήσει για τους κινδύνους ασφαλείας. Ομως κανείς δεν τους άκουσε, στο ονομα του στερεότυπου "συνδικαλιστές είναι και φωνάζουν". 

1.Είναι δεδομένο ότι ο Σταθμάρχης Λάρισας έκανε λάθος χειρισμό. Αρχικά ο ίδιος υποστήριξε ότι έδωσε εντολή για αλλαγή τροχιάς, αλλά αυτή δεν υλοποιήθηκε από το σύστημα. Μετά φαίνεται να ανέλαβε την ευθύνη της αλλαγής, χωρίς να αντιληφθεί ότι θα έφερνε δυο τρένα σε αντίθετη τροχιά. 

2. Παρα την αλλαγή τροχιάς, ο μηχανοδηγός (που του αλλάζουν τη γραμμή) δεν επικοινωνεί με τον επόμενο σταθμάρχη (πάνω από τη Λάρισα) για να πει «ανεβαίνω όλα εντάξει;». Βλέπει την αλλαγή  δεν διασταυρώνει την αιτία. Μένει βεβαίως να διευκρινιστεί αν αυτό γίνεται στην πράξη ή αν είναι υποχρέωση του. 

3. Δεν υπάρχει δεύτερος Σταθμάρχης στην Λάρισα, λόγω έλλειψης προσωπικού. Δεν υπάρχει στην βάρδια ένας ακόμα άνθρωπος δίπλα στην Σταθμάρχη.

4. Το τεράστιο λάθος είναι ο άπειρος Σταθμάρχης στον σημαντικότερο σιδηροδρομικό κόμβο της χώρας, με την πολυπλοκότερη διαχείριση. Αυτό είναι και το κέντρο του διαχειριστικού προβλήματος.

Βάσει των παλαιών Κανονισμών και της πρακτικής, ο Σταθμάρχης/Σταθμάρχες στη Λάρισα ήταν οι πλέον έμπειροι με τουλάχιστον 10 χρόνια προϋπηρεσία. 

Ο συγκεκριμένος ήταν σταθμάρχης μηνών με προϋπηρεσία μηνών. 

Οι Πολιτικές ευθύνες 

Η παραίτηση του αρμόδιου υπουργού  Κώστα Καραμανλή, δεν κλείνει  το θέμα των ευθυνών. Ανέλαβε την πολιτική ευθύνη (για να μην την αναλάβει ο Μητσοτάκης) αλλά τα όσα έχουν γίνει, πρέπει να εξεταστούν.

 Το πρώτο θέμα είναι η μείωση του προσωπικού.  Οι ελλείψεις προσωπικού άρχισαν έντονα από το 2010, με την πίεση τρόικας. Έγινε τότε μείωση 2000 ατόμων, πολλών  σταθμαρχών και κλειδούχων. 

Σήμερα όμως είναι τέτοιο το πρόβλημα γενικά στον ΟΣΕ, που δεν βγαίνουν οι βάρδιες. 

Ένα πολύπλοκο σύστημα , το οποίο μάλιστα δεν έχει εκσυγχρονιστεί  πλήρως,  χρειάζεται προσωπικό. Στην Λάρισα  υπηρετούν 7 άνθρωποι, ενώ κάποτε υπηρετούσαν πολλές δεκάδες. 

Ο ΟΣΕ και η κυβέρνηση, προσπαθούν το τελευταίο διάστημα υπό την πίεση των πραγμάτων να προσλάβουν με μπλοκάκι σταθμάρχες, κλειδούχους κα, προσωπικό δηλαδή κρίσιμο  για την λειτουργία του  δικτύου. Έχουν προηγηθεί κομματικοί διορισμοί,  σε κρίσιμα πόστα. 

Το επόμενο  θέμα είναι η αδιαφορία για την χρηματοδότηση  της συντήρησης του δικτύου που είναι καθαρά κρατική υπόθεση, δηλαδή του ΟΣΕ. 

ο υπουργός Κ. Καραμανλής έκανε εξαγγελίες για έργα 3,5 δις ευρώ, αλλά καμία πρόβλεψη για  10-20 εκατ. για τη συντήρηση του δικτύου. 

ΦΩΤΟΣΗΜΑΝΣΗ 

Εκκρεμεί η εφαρμογή της χρόνια , βάσει της σύμβασης του 2018 θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί το 2020, στο τμήμα Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας.

Αν είχε εγκαίρως εγκατασταθεί θα ήταν ένα σίγουρο μέσον για να αποφευχθεί το δυστύχημα.

ΕΡΓΟΛΑΒΙΕΣ

Το σπάσιμο  των εργολαβιών,  για έργα βελτίωσης και συντήρησης  του δικτύου, έχει επιφέρει μεγάλη βλάβη στην λειτουργία του δικτύου.

Συμπληρωματικά η κλοπή των υλικών δεν γίνεται μόνο από εξωτερικούς (Ρομά κα) αλλά υπάρχουνε ρωτήματα για την διαχείριση των υλικών από εργολαβικούς παράγοντες. 

ΕΥΘΥΝΕΣ Ιταλών:  ΤΡΑΙΝΟΣΕ/Hellenic Train

Οι μηχανοδηγοί είναι υπάλληλοι της ιταλικής εταιρίας της Hellenic Train (Πρωην ΤΡΑΙΝΟΣΕ) ενώ οι σταθμάρχες κλειδούχοι κα.  του ΟΣΕ.

Η Hellenic Train χρησιμοποιεί παλαιό τροχαίο υλικό (το οποίο έχει πάρει από τον ΟΣΕ) , δεν έχει αντικαταστήσει βαγόνια , μηχανές κλπ. 

Έτσι γίνονται πολλές και συχνές βλάβες, εκτροχιασμοί κλπ,  που επιφέρουν ακινητοποιήσεις πάνω στις γραμμές. Το αποτέλεσμα είναι καθυστερήσεις και αλλαγές δρομολογίων, εκτροπές στην δεύτερη γραμμή κλπ. 

Αυτή η κατάσταση επικρατούσε και την συγκεκριμένη μέρα, με βλάβη που είχε προηγηθεί στην γραμμή Αθήνας-Θεσσαλονίκης.

Η έρευνα  των αιτιών 

Η πρώτη περιγραφή της κατάστασης, δείχνει και το εύρος των λαθών, των προβλημάτων, των ελλείψεων και παραλείψεων, που οδήγησαν στο δυστύχημα. 

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι Ιταλοί θα μηνύσουν τον ΟΣΕ, για το πρόβλημα διαχείρισης που οδήγησε στο δυστύχημα και στην διακοπή των δρομολογίων. 

Με τη σειρά του και ο ΟΣΕ θα προσφύγει για τα προβλήματα που δημιουργεί η ιταλική εταιρία.

Οι παρατήσεις των διοικήσεων, δεν λύνουν φυσικά  κανένα  πρόβλημα.

Να θυμίσουμε ότι η πώληση των τρένων στην ιταλική εταιρία, ήταν αποτέλεσμα

Των υποχρεώσεων της χώρας στο πλαίσιο των κανόνων  ανταγωνισμού της ΕΕ.

Έγινε όμως υπό το κράτος χρεοκοπίας και μνημονίων, με τους χειρότερους όρους. 

Πουλήθηκε σε ιταλική (ευρωπαϊκή εταιρία) για να μην επιστραφούν στην ΕΕ οι κρατικές επιχορηγήσεις (με ευρωπαϊκά λεφτά)  των 700 εκ ευρώ στον ΟΣΕ. 

Έτσι έχουμε: 

ΟΣΕ, εταιρία κρατική που έχει το δίκτυο (γραμμές).

Hellenic Train  που έχει το τροχαίο υλικό (βαγόνια , μηχανές κα) και την εμπορική εκμετάλλευση (μεταφορές). Το τροχαίο υλικό είναι της ΓΕΟΣΕ που είχε βαγόνια και εγκαταστάσεις) 

ΕΡΓΟΣΕ, που είναι κρατική και πρέπει να κάνει  τον εκσυγχρονισμό του δικτύου.