Του Σωτήρη Σιδέρη


Σε κατάσταση υστερίας βρίσκονται οι ΗΠΑ με συνεχείς καταρρίψεις, τέσσερις προς το παρόν “άγνωστων” αντικειμένων. Σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις , οι καταρρίψεις γίνονται αφενός γιατί τα αντικείμενα παραβίασαν τον αμερικανικό εναέριο χώρο, αφετέρου δε, επειδή δεν γνώριζαν τι ακριβώς είναι και οι πύραυλοι ανέλαβαν δράση για λόγους εθνικής ασφάλειας. Αν δεν ήταν ένα ζήτημα που προκαλεί νευρικότητα και διεθνή ένταση θα ήταν μια υπόθεση γραφική. Αμερικανοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο για αερόστατο επιτήρησης για τη μία περίπτωση, που  ίσως δεν ήταν κατασκοπευτικό, έμοιαζε με αυτοκίνητο στην άλλη περίπτωση αλλά δεν ήταν αερόστατο , ούτε μπαλόνι σαν το κινέζικο. Οι  σχέσεις με την Κίνα οξύνονται, οι Ρώσοι δεν έχουν κατηγορηθεί ακόμη και στο εσωτερικό των ΗΠΑ άνοιξε μια νέα , γεμάτη ένταση συζήτηση. Τα εναέρια σύνορα παραβιάζονται , αλλά η υπερδύναμη το αντιλαμβάνεται πολύ αργότερα. Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα λοιπόν όταν σχεδόν καθημερινά τουρκικά drone και πολεμικά αεροσκάφη πετούν πάνω από νησιά και η Ελλάδα τα αντιλαμβάνεται άμεσα; Το ερώτημα είναι διαπραγματευτικά κρίσιμο και με τις ΗΠΑ και με την Τουρκία. Το κλίμα των ημερών δεν επιτρέπει σχετική δημόσια προσέγγιση, επιτρέπει όμως μελέτη, σχεδιασμό και ετοιμότητα για την επόμενη ημέρα.

Μέχρι στιγμής και μετά την κατάρριψη του  τεράστιου κινεζικού μπαλονιού στα ανοικτά των ακτών των ΗΠΑ, για την οποία το Πεκίνο διαμαρτυρήθηκε έντονα, ακολούθησε η  κατάρριψη δύο μικρότερων  αντικειμένων πάνω από την Αλάσκα και τον Καναδά –και ενός άλλου πάνω από το Μίσιγκαν την Κυριακή– 12 Φεβρουαρίου. Η υπόθεση ήδη  έχει προκαλέσει ανησυχίες για την ασφάλεια του Καναδά και των ΗΠΑ, και όλοι στρέφονται προς το παρόν προς το Πεκίνο , αν και δεν υπάρχουν ούτε ενδείξεις ότι  σχετίζεται , πέραν του πρώτου μπαλονιού, με τα άλλα τρία.
Ήδη στις ΗΠΑ έχει ανοίξει συζήτηση για την αεράμυνα των ΗΠΑ και γιατί δεν γίνονται αντιληπτά τα αντικείμενα, πριν εισέλθουν στον εναέριο χώρο.
Δεν ξέρουμε τι θα προκύψει από την υπόθεση αυτή, αν υπάρχει καν ένοχος ή αν οι Αμερικανοί προσπαθούν να κάνουν έναν αντιπερισπασμό, καθώς γενικεύονται οι υποψίες ότι οι ΗΠΑ είναι αυτές που ανατίναξαν τους  ρωσικούς αγωγούς προς τη Γερμανία.

Νέα δεδομένα ;

Η υπόθεση αυτή, αν  αποδειχθεί ότι είναι μια γραφική υπόθεση, δηλαδή ότι δεν περιέκλειε καμία απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ, θα κλείσει γρήγορα. Αν αποδειχθεί ότι πίσω από τα αντικείμενα βρίσκονται ξένες χώρες, η Κίνα ή άλλη, τότε το διεθνές κλίμα θα οξυνθεί . Κυρίως όμως θα τεθεί επί τάπητος μια νέα συζήτηση. Τι πρέπει να κάνει ένα κυρίαρχο κράτος όταν παραβιάζεται ο εναέριος χώρος του. Η κατάρριψη των τουρκικών αεροσκαφών ή drone από την Ελλάδα δεν είναι εύκολη. Εννοείται ότι αυτή ειδικά την περίοδο εξαιτίας του σεισμού, η συζήτηση βγαίνει από την ατζέντα. Αν όμως επανέλθει μετά από κάποιο διάστημα, τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα και ποια είναι τα διδάγματα που πρέπει να αντλήσει από την αντίδραση των ΗΠΑ;
Οι Αμερικανοί εννοούν τελείως διαφορετικά την δική τους ασφάλεια από την ασφάλεια άλλων χωρών. Όταν λοιπόν η Ελλάδα καταγγέλλει την Τουρκία, η Ουάσιγκτον προτείνει διάλογο, όταν όμως η ίδια δεν κάνει διάλογο με την Κίνα ή την Ρωσία.

Η υπόθεση έχει πάρει διαστάσεις ενόψει των αποφάσεων για την πώληση των F-16 στην Τουρκία, αλλά το ζήτημα δεν θα μείνει εκεί. Η Αθήνα οφείλει να αναπτύξει ένα ολόκληρο σχέδιο ασφάλειας , απολύτως διπλωματικό που να ενοχοποιεί την τουρκική συμπεριφορά , αλλά και επικαλούμενη την αντίδραση των ΗΠΑ.
Τουλάχιστον μέχρι να αποσαφηνιστεί τι συμβαίνει με τα μπαλόνια, κατασκοπευτικά ή όχι η Αθήνα πρέπει να μελετήσει ενδελεχώς την διεθνή συζήτηση, το αντίκτυπο, ζητήματα ασφάλειας και να είναι έτοιμη να τα θέσει, την κατάλληλη στιγμή.