Καταπέλτης για την κυβέρνηση είναι νέα έρευνα του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου. Οι Έλληνες πολίτες , όχι μόνο δε εμπιστεύονται την κυβέρνησή τους, αλλά και αμφισβητούν ,τόσο την ικανότητά της να διαχειριστεί τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, όσο και τις προθέσεις της , καθώς σε ποσοστό89% ζητά  διαφάνεια. Οι Έλληνες πολίτες ελπίζουν ότι οι πόροι του Ταμείου θα βοηθήσουν στην ανάκαμψη της χώρας . Και σε άλλες ευρωπαικές χώρες, αλλά και στην Ελλάδα οι πολίτες ζητούν να συνδυαστεί η διάθεση πόρων με τον σεβασμό στο κράτος δικαίου. Είναι ένα ακόμη μήνυμα  προς την κυβέρνηση , η οποία ωστόσο δεν φαίνεται να συγκινείται ιδιαίτερα , καθώς το πρόβλημα  διαφάνειας είναι γενικευμένο και δεν αφορά μόνο τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και τους εθνικούς πόρους.  
•    9 στους 10 στην  Ελλάδα (4 στους 5 στην ΕΕ)  δηλώνουν ότι η ΕΕ θα πρέπει να παρέχει πόρους μόνο στα κράτη μέλη που σέβονται το κράτος δικαίου και τις δημοκρατικές αρχές.
•    67% των πολιτών στην Ελλάδα (60% στην ΕΕ)  προσδοκούν ότι τα έργα του NextGenerationEU θα βοηθήσουν τη χώρα τους να ξεπεράσει τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού.
•    41% των ερωτηθέντων στην ΕΕ (53% στην Ελλάδα) αμφισβητούν την ικανότητα της κυβέρνησης τους να κάνει ορθή χρήση των πόρων του NextGenerationEU.

O πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. David Sassoli δήλωσε: «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ξεκαθαρίσει ότι οι πόροι του Σχεδίου Ανάκαμψης της ΕΕ δεν θα πρέπει να διατίθενται σε κυβερνήσεις που δεν τηρούν τις βασικές δημοκρατικές αξίες ή δεν σέβονται το κράτος δικαίου. Αυτή η νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου επιβεβαιώνει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών της ΕΕ συμφωνεί. Εάν κάποιος υπονομεύει συστηματικά τις αξίες της ΕΕ, δεν θα πρέπει να αναμένει κονδύλια της ΕΕ.»

Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύθηκε  στις 9 Σεπτεμβρίου  από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν από την συζήτηση για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 15 Σεπτεμβρίου αναδεικνύει την σαφή στήριξη των πολιτών όσον αφορά τη διαφάνεια και τον αποτελεσματικό έλεγχο των κονδυλίων της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος NextGenerationEU.

Ανάγκη αποτελεσματικού ελέγχου των κονδυλίων του NextGenerationEU

Σύμφωνα με την έρευνα, το 53% των Ευρωπαίων πολιτών συμφωνεί απόλυτα ότι πρέπει να υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος, ενώ ένα επιπλέον 32% κλίνει στην κατεύθυνση αυτή. Στην Ελλάδα, το ποσοστό που συμφωνεί πλήρως βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο (61%), ενώ ένα επιπλέον 28% τείνει να συμφωνήσει, ουσιαστικά δηλωσή το ποσοστό φθάνει το 89%. Μόνο το 8% όσων απάντησαν κατά μέσο όρο στην ΕΕ (7% στην Ελλάδα) δεν συμμερίζεται την άποψη αυτή.

Αυτή την θέση συμμερίζεται το  Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο, παράλληλα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξετάζει με προσοχή αυτή τη στιγμή τα εθνικά σχέδια προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα κονδύλια αυτά θα χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με τους στόχους που έχουν τεθεί για μια  πιο πράσινη, ψηφιακή και ανθεκτική ευρωπαϊκή κοινωνία.

Οι πολίτες αξιολογούν θετικά την πρόταση του Σχεδίου Ανάκαμψης της ΕΕ ύψους 800 δισ. ευρώ

Τρεις στους πέντε Ευρωπαίους (60%) πιστεύουν ότι τα έργα του NextGenerationEU θα βοηθήσουν τη χώρα τους να ξεπεράσει τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 67% για την Ελλάδα. Το 59% των Ευρωπαίων (69% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα) δηλώνουν επίσης ότι το πρόγραμμα θα βοηθήσει τη χώρα τους να είναι καλύτερα προετοιμασμένη για μελλοντικές προκλήσεις. Υπό το πρίσμα αυτό, η έρευνα δείχνει επίσης ότι το 53% των Ευρωπαίων έχουν θετική εικόνα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ μόνο το 19% έχει αρκετά ή πολύ αρνητική εικόνα. 50% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα έχουν θετική εικόνα για την ΕΕ, ενώ 21% έχουν αρκετά ή πολύ αρνητική εικόνα.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα της έρευνας υποδηλώνουν ανησυχίες σε διάφορες χώρες της ΕΕ σχετικά με το πόσο καλά οι εθνικές κυβερνήσεις θα χρησιμοποιήσουν αυτά τα επιπρόσθετα κονδύλια της ΕΕ. Ενώ κατά μέσο όρο το 44% των Ευρωπαίων εμπιστεύεται τις εθνικές κυβερνήσεις, το 41% των ερωτηθέντων εκφράζουν αμφιβολίες, με σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα εμπιστοσύνης σε ολόκληρη την ΕΕ. Στην Ελλάδα το αντίστοιχα ποσοστά είναι 42% και 53% αντιστοίχως.

Συνεχής στήριξη των πολιτών στην ανάγκη σεβασμού του κράτους δικαίου

Η κοινή γνώμη υποστηρίζει επίσης ξεκάθαρα τη θέση που υιοθέτησε πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη συζήτηση σχετικά με την ανάγκη ύπαρξης προϋποθέσεων, ελέγχου και διαφάνειας.

Αυτό αντικατοπτρίζεται στη συνεχή στήριξη των πολιτών όσον αφορά την ανάγκη σεβασμού του κράτους δικαίου ως προϋπόθεσης για τη διάθεση κονδυλίων της ΕΕ. Τέσσερις στους πέντε ερωτηθέντες (81%) συμφωνούν ότι «η ΕΕ θα πρέπει να παρέχει χρηματοδοτικούς πόρους στα κράτη μέλη μόνο με την προϋπόθεση να εφαρμόζουν οι κυβερνήσεις τους το κράτος δικαίου και τις δημοκρατικές αρχές». Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι το επίπεδο στήριξης είναι υψηλό ομοιογενώς σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η Ελλάδα καταλαμβάνει την τρίτη θέση πανευρωπαϊκά με 90% των ερωτηθέντων να συμφωνούν.

Μεταβαλλόμενες πολιτικές προτεραιότητες

Ερωτώμενοι σχετικά με τα ζητήματα που θα πρέπει να θέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως πολιτικές προτεραιότητες, οι Ευρωπαίοι επαναφέρουν στην πρώτη θέση τη δράση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής (43%). Άλλες προτεραιότητες που ανάφεραν οι ερωτηθέντες (οι οποίες συμπίπτουν με τις προτεραιότητες του ΕΚ για την ανάκαμψη μετά την πανδημία) είναι τα μέτρα για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (32%), η στήριξη της οικονομίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, καθώς και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας (31%). Η δημόσια υγεία, καθώς και η μετανάστευση και το άσυλο, καταλαμβάνουν από κοινού την τέταρτη θέση με 27% αντιστοίχως. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι πολίτες στην Ουγγαρία και την Πολωνία τοποθετούν το ζήτημα της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, το οποίο στην ΕΕ βρίσκεται κατά μέσο όρο στην 8η θέση, στην κορυφή των προτεραιοτήτων τους για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2η θέση στην Πολωνία και 3η στην Ουγγαρία).

Στην Ελλάδα, την πρώτη θέση με 50% καταλαμβάνει η στήριξη της οικονομίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας ενώ τα μέτρα για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (41%) καταλαμβάνουν την δεύτερη θέση. Στην τρίτη θέση στην Ελλάδα  βρίσκεται η δράση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής ( 35%).


Σχετικές πληροφορίες για την έρευνα

Η έρευνα «Flash Ευρωβαρόμετρο» διενεργήθηκε διαδικτυακά εκ μέρους του ΕΚ από την Ipsos European Public Affairs από τις 17 έως τις 25 Αυγούστου 2021. Στην έρευνα πήραν μέρος 26.459 Ευρωπαίοι ηλικίας άνω των 15 από τα 27 κράτη μέλη. Το μέγεθος του δείγματος ανά χώρα ήταν 500 συνεντεύξεις στο Λουξεμβούργο, την Κύπρο, τη Μάλτα και 1000 συνεντεύξεις σε όλες τις άλλες χώρες της ΕΕ.