Του Σωτήρη Σιδέρη

Ένας κλιμακούμενος  εθνικός διασυρμός βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη τα τελευταία δύο χρόνια. Από τις γεωτρήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ, τον «αποκλεισμό» του Καστελλόριζου από το Ουρούτς Ρέϊς, φθάσαμε  στο άνοιγμα των Βαρωσίων. Η ΕΕ, όχι  μόνο αρνείται να  αντιπαρατεθεί με την Άγκυρα, αντίθετα της αναθέτει ρόλο ρυθμιστή στην περιοχή. . Οι ΗΠΑ αδυνατούν να αποφασίσουν τα όρια συνεργασίας ή εμπλοκής με την Τουρκία και θα συνεχίζουν αυτή την αμήχανη στάση που έως ότου  αποσαφηνιστούν τα όριά  των σχέσεών τους. Η Ελλάδα χωρίς  εξωτερική πολιτική, έχει παραλύσει αναμένοντας πότε από την ΕΕ , πότε από την Ουάσιγκτον να παρέμβουν και να εξευμενίσουν μια αχαλίνωτη Τουρκία. . Η απάντηση σε όλη αυτή την ντε φάκτο προσάρτηση των κατεχομένων στην Τουρκία, δεν υφίσταται.  Ένας διαρκής πολιτικοδιπλωματικός τραγέλαφος δεν μπορεί να θεωρείται εθνική πολιτική. Οι αντιδράσεις του τελευταίου 24ωρου στην Αθήνα και την Λευκωσία, επιβεβαιώνουν με δραματικό τρόπο ότι οι ήττες θα συνεχιστούν, αν κάτι δεν αλλάξει άμεσα.

 Η  Αθήνα και η Λευκωσία έχοντας την χειρότερη ηγεσία των τελευταίων δεκαετιών, το δίδυμο Μητσοτάκη –Αναστασιάδη οδηγούν τις δύο χώρες , πρώτα το κυπριακό , σε διαρκείς ήττες που δεν έχουν ολοκληρωθεί μεν, αλλά προδιαγράφονται στον ορίζοντα .

Χωρίς στρατηγική ανάσχεσης

Στις δραματικές εξελίξεις στην Κύπρο , η ελληνική κυβέρνηση αντέδρασε με ταξιδιωτική ή ενημερωτική διπλωματία του Νίκου Δένδια. Ο ΥΠΕΞ επισκέφθηκε το Ισραήλ απ΄όπου απέσπασε μια δήλωση στήριξης. Χαμένος χρόνος. Στρατηγική ανάσχεσης της Τουρκίας δεν υπάρχει. Το Ισραήλ, η χώρα που επί 50 χρόνια προσαρτά παλαιστινιακά εδάφη δεν μπορεί να βοηθήσει στην πράξη . Ίσως με την βοήθεια του εβραικού λόμπι κινηθεί κάπως η Ουάσιγκτον . Έως εκεί. Πέραν αυτών ο Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε ότι θα ενημερώσει τα κόμματα στι 29 Ιουλίου, δηλαδή εννιά ημέρες μετά την επίσκεψη Ερντογάν στην Αμμόχωστο. Εξευτελισμός θεσμών και απόδραση από τις ευθύνες. Η Βουλή στο περιθώριο. Οι πολιτικοί αρχηγοί ίσως δεν θέλουν να αγγίξουν το αναμμένο κάρβουνο. Η Ελλάδα δεν απαντά. Και όμως τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της είναι πολύ ισχυρά , αρκεί να υπάρξει ηγεσία να τα χρησιμοποιήσει.
Ο Τομεάρχης Εξωτερικών  του ΣΥΡΙΖΑ, Γ. Κατρούγκαλος πρότεινε να ζητήσει η Ελλάδα την έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Εξωτερικών της ΕΕ. Ζήτησε και συνεδρίαση του ΕΣΕΠ. Και τα δύο αιτήματα λογικά, αλλά οι περιστάσεις θέλουν αποφάσεις. Πρώτον και να γίνει το Συμβούλιο Υπουργών η Γερμανία θα το αδρανοποιήσει και δεν θα συμβεί τίποτα. Το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής είναι ένα βήμα συζήτησης και όχι αποφάσεων, όπου κυρίως εκτονώνονται τα κόμματα. Αν  όμως…
       

Βέτο σε Τελωνειακή Ένωση-Στρατηγική Πυξίδα

Όπως καλά θυμόμαστε όλοι, πριν  λίγες εβομάδες όταν το καθεστώς της Λευκορωσίας απήγαγε εν πτήσει έναν νεαρό αντιφρονούντα, η ΕΕ πήρε απόφαση για κυρώσεις πριν καν προσγειωθεί το αεροσκάφος, με πρώτο τον Μητσοτάκη να υπερθεματίζει. Πως γίνεται ένας ηγέτης να καίγεται για κυρώσεις σε μια εθνικά αδιάφορη χώρα και να αρνείται το ίδιο για να υπερασπστεί τη χώρα του;.

Αν η  κυβέρνηση αποφάσιζε ότι αν δεν ανακληθούν οι αποφάσεις Ερντογάν, θα διακοπεί κάθε συζήτηση για την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, δηλαδή να ανακοίνωνε η κυβέρνηση βέτο, το σκηνικό θα άλλαζε.  Όπως θα άλλαζε με την άκαμπτη θέση για κυρώσεις. Το βέτο στο θέμα αυτό θα συνοδεύονταν από βέτο στην συμμετοχή της Τουρκίας στην «Στρατηγική Πυξίδα», την στρατηγική ασφάλειας της ΕΕ , την Διαρθρωμένη Άμυνα και θα πάγωνε κάθε συζήτηση για ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Τότε τίποτα δεν θα ήταν ίδιο.  Και ας έβγαινε όλος ο τουρκικός στόλος στο Αιγαίο ή την Ανατολική Μεσόγειο.

Κάθε βήμα προς τα πίσω από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία τα τελευταία χρόνια οδηγούσε ένα βήμα μπροστά την Τουρκία. Όταν ο Μητσοτάκης ακύρωσε την πολιτική κυρώσεων της ΕΕ, η Τουρκία απογείωσε τις απειλές της. Όταν συναίνεσε στις συζητήσεις για την Τελωνειακή Ένωση, η Τουρκία εδραίωσε το σχέδιό της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα αποσύρεται σταδιακά από την υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της και η Τουρκία τα στραγγαλίζει στην συνέχεια.
Στην Κύπρο ο Νίκος Ανασταδιάδης εξελίσσεται σε μια πολιτική τραγωδία για το εθνικό θέμα. Βουτηγμένος στα σκάνδαλα, στις μεσοβέζικές πολιτικές , στις αμήχανες δηλώσεις, στην ρητορική που την επομένη ακυρώνεται και καταλήγει στο τίποτα, είναι παράγοντας ήττας .

Και η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν ουσιαστικά άδειες καρέκλες στην ΕΕ , αλλά και  όπου ζυμώνονται πολυμερείς διαπραγματεύσεις, δεν έχουν σχέδιο, δεν έχουν ειδικό βάρος, δεν έχουν οι ηγεσίες συνείδηση της αποστολής τους.
Είναι λάθος να συνεχίζουμε να λέμε ότι η Τουρκία επιδιώκει λύση δύο κρατών στην Κύπρο. Η Τουρκία επιδιώκει να υπάρχουν στην περιοχή ενάμιση κράτος. Ένα η Τουρκία και μισό η Κυπριακή Δημοκρατία. Γιατί τα κατεχόμενα είναι προ πολλού μια νομαρχία της Τουρκίας, ενσωματωμένα πλήρως. Στις διαπραγματεύσεις δεν υπάρχει Τουροκυπριακή κοινότητα που να αποφασίζει, υπάρχει Τουρκία. Στην Οικονομία, την κοινωνία τα πάντα ελέγχονται και καθοδηγούνται από την Άγκυρα. Μετά την απόρριψη του σχεδίου Ανάν από τους Ελληνοκυπρίους, η Λευκωσία δεν έχει βρει σχέδιο και εκ των πραγμάτων σύρεται πίσω από τις επιλογές της Τουρκίας πότε απλά διαμαρτυρόμενη, πότε παθητικά, σε κάθε περίπτωση χωρίς κανένα νόημα.
       

ΟΗΕ –ΕΕ- Εξωτερική πολιτική

Εκ των πραγμάτων το ενδιαφέρον στρέφεται στην πολυμερή διπλωματία, αφού εθνική πολιτική δεν υφίσταται. Οι ΗΠΑ ζητώντας την συνεδρίαση του  Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, θέλει απλά να  σταματήσει την Άγκυρα, αλλά θα δούμε με ποιους  όρους και αν αυτό είναι εφικτό. Ας θυμηθούμε ότι ο Μπάιντεν δεν κατάφερε να χειραγωγήσει, ούτε να απειλήσει τον Ερντογάν που δείχνει να αδιαφορεί.
Η ΕΕ είναι πιο σαθρό σε πολιτικό επίπεδο, όσο η Γερμανία δεν θέλει ρήξη με την Άγκυρα. Αν ήθελε το σκηνικό θα είχε αλλάξει ήδη. Μόνο η Ελλάδα, με δικές της πρωτοβουλίες μπορεί να αλλάξει τα πράγματα, αρκεί να το αποφασίσει. Η σημερινή κυβέρνηση δεν θα το κάνει και δεν πιέζεται προς την κατεύθυνση αυτή.
Η περιγραφή από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών των παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου από την Τουρκία και ενώ αυτές αναμένονταν, δείχνουν ότι τίποτα δεν μπορεί να συμβεί στην Αθήνα. Τίποτα που να μπορεί να διαταράξει την ενδοτική, φοβική και αλλοπρόσαλλη  θητεία της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

 Όσο για την επίκληση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ που παραβιάζει η Τουρκία είναι φαιδρή αντίδραση. Η Τουρκία τα παραβιάζει δεκαετίες, όπως και κάθε ξένη χώρα, κάθε ξένο κοινοβούλιο, ηγέτη ή κυβέρνηση. Ο Ερντογάν έχει το περιθώριο να κάνει αυτό που θέλει γιατί πριν το κάνει, τους έχει ενημερώσει όλους, του έχουν κλείσει το μάτι για να μην ακουστεί στο ναι. Ξέρει ο Ερντογάν ότι θα ακολουθήσουν δηλώσεις καταδίκης που σε λίγες ημέρες θα ξεχαστούν και εκείνος θα συνεχίσει.
Αν όμως η Ελλάδα είχε άλλη εξωτερική πολιτική;

.