Του Σωτήρη Σιδέρη

Χωρίς εμφανές κίνητρο, αλλά με πολλά προβλήματα να υποδαυλίζουν τον εθνικισμό της, η Τουρκία καλλιεργεί κλίμα νέας καλοκαιρινής έντασης στην ανατολική Μεσόγειο και ενώ στο τέλος Ιουνίου θα συζητηθούν στην σύνοδο κορυφής οι ευρωτουρκικές σχέσεις. Τουλάχιστον μέχρι τότε είναι πολύ δύσκολο για την Τουρκία να προκαλέσει, δεν την συμφέρει, καθώς οι δύο διαδοχικές σύνοδοι κορυφής του ΝΑΤΟ και της ΕΕ δεν προσφέρονται για εντάσεις. Πέραν αυτών οι διμερείς επαφές του Ερντογάν στο περιθώριο του συνόδου του ΝΑΤΟ που θα γίνει στις 14 Ιουνίου , κυρίως η συνάντησή του με τον Μπάιντεν είναι αυτές που προέχουν. Είναι βέβαιο ότι οι εξελίξεις στην συνέχεια θα επηρεαστούν σοβαρά τόσο από την συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο, όσο και από τις αποφάσεις των Βρυξελλών .

Είναι όμως βέβαιο ότι ενόψει των επαφών αυτών, ο Ερντογάν δημιουργεί κλίμα ενίσχυσης των θέσεών του στην ευρύτερη περιοχή, ώστε να φανεί χρήσιμος στα αμερικανικά γεωπολιτικά σχέδια . Στόχος του είναι να αποσπάσει την ανοχή ή και την στήριξη των ΗΠΑ όπως και επί Τραμπ στα σχέδιά του για εμπλοκή και επέκταση της επιρροής της Άγκυρας από την Ασία μέχρι τη Μεσόγειο και τα βαλκάνια. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ο Ερντογάν μπορεί να πετύχει πολλά πράγματα,  όπως δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα φύγει με άδεια χέρια από την συνάντησή του με τον Μπάιντεν. Στις 16 Ιουνίου,  θα γίνει και η συνάντηση Πούτιν –Μπάιντεν και είναι σίγουρο ότι η Τουρκία θα είναι στο μενού.
       

Η κυβέρνηση  και σιωπή των κομμάτων

Το ανησυχητικό για την Ελλάδα είναι ότι ο εθνικισμός στην Τουρκία γνωρίζει πρωτοφανή άνοδο . Είτε με τον Ερντογάν, είτε και μετά από αυτόν, η σημερινή εξωτερική πολιτική έχει εδραιωθεί πλέον και επηρεάζει την στάση όλων των κομμάτων, γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολη την ανατροπή της. Αλλαγές μπορεί να γίνουν, ανατροπές μάλλον όχι. Πέραν αυτών, η διαπλοκή πολιτικής εξουσίας και μαφίας κλονίζει ακόμη περισσότερο την δημοφιλία του Ερντογάν και του κόμματός του, του ΑΚΡ και αποκαλύπτει αυτό που γνωρίζουν ήδη πολλοί αναλυτές , ότι στην Τουρκία, υπάρχει ένα κράτος, πολλές μαφίες και διάφορες εκφάνσεις του παρακράτους . Υπό αυτή την οπτική η ρήξη μεταξύ των ομάδων αυτών μπορεί να προκαλέσει μέχρι και εμφύλιο. Η σημερινή ένταση με αποκαλύψεις και καταγγελίες δεν ξέρουμε πως ακριβώς θα εξελιχθεί.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει μείνει ακίνητη στην συνέντευξη Δένδια –Τσαβούσογλου στην Άγκυρα. Ο Τούρκος υπουργός θα επισκεφθεί την Αθήνα  στις 31 Μαίου και προφανώς θα υπάρξει μια πλήρης ανασκόπηση των διμερών σχέσεων, αλλά κυρίως θα φανούν οι προθέσεις των δύο πλευρών για το ΝΑΤΟ, την ΕΕ και τον διμερή διάλογο. Η ΝΔ και ο Μητσοτάκης θεωρούν πλέον ότι  μπορεί να γίνεται αιώνια, αλλά διαπραγμάτευση όχι. Κατά συνέπεια και πάλι την πρωτοβουλία των κινήσεων θα έχει η Τουρκία. Γιατί η κυβέρνηση μπορεί να θέλει την ακινησία, αλλά η Τουρκία όχι γιατί νοιώθει ισχυρή και μπορεί να επιβάλλει εξελίξεις.
Είναι , λοιπόν καθοριστικής σημασίας οι επαφές του Ιουνίου. Όλοι θα μιλούν  με όλους. Η περιοχή κινείται στα όρια της σταθερότητας . Η Τουρκία με την επιθετικότητά της έγινε παράγοντας και συνομιλητής, αλλά δεν έχει εδραιώσει τη θέση της.

Προκαλεί πολλά ερωτηματικά το γεγονός πως όχι μόνο η κυβέρνηση, αλλά και τα κόμματα  και οπαδοί του διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, κυρίως οι οπαδοί του Ελσίνκι, σιωπούν επιδεικτικά και προκλητικά στην σαφή πρόταση του Αλέξη Τσίπρα να συμφωνηθεί ένας νέος οδικός χάρτης για την Τουρκία στην σύνοδο κορυφής του Ιουνίου. Δηλαδή να συνδεθεί η Τελωνειακή Ένωση Τουρκίας –ΕΕ με τον ελληνοτουρκικό διάλογο και την δέσμευση της Άγκυρας ότι αν ο διάλογος αποτύχει να υπάρξει προσφυγή στη Χάγη. Είναι υποκρισία και σε τελική ανάλυση εθνικά επιβλαβές,  να αποσιωπάται μια σημαντική πρόταση,  ακόμη και από τους φανατικούς οπαδούς του Ελσίνκι, μόνο και μόνο επειδή την κάνει η αξιωματική αντιπολίτευση, ή επειδή ο ΥΠΕΞ Νίκος Δένδιας και ο πρωθυπουργός είναι καθηλωμένοι στην άρνηση και στα εσωκομματικά τους εμπόδια.