Του Σωτήρη Σιδέρη

Το δεύτερο κύμα της πανδημίας προκαλεί συναγερμό στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Η  εικόνα που μας έρχεται από τις ΗΠΑ προκαλεί ανασφάλεια. ΕΕ χάνει τον έλεγχο και ενώ είχε το περιθώριο από την άνοιξη να ετοιμαστεί , έκανε το αντίθετο. Επικεντρώθηκε σε μια ανώφελη συζήτηση για το εμβόλιο, δεν ενίσχυσε τα εθνικά συστήματα υγείας και τώρα σχεδόν όλες οι χώρες είναι στα όριά τους. Υγειονομική και οικονομική κρίση θα  αποσταθεροποιήσουν κυβερνήσεις και συστήματα. Η ΕΕ κινείται πολύ αργά σαν ένα δυσκίνητο γραφειοκρατικό τέρας και δείχνει αιφνιδιασμένη ενώ έπρεπε να ήταν έτοιμη. Η Ελλάδα που αντιμετωπίζει πολλαπλη κρίση θα βρεθεί στη μέση μιας μεγάλης καταιγίδας.

Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού ο Τραμπ είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής, ακόμη και αν χάσει τις εκλογές. Οι απειλές για προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο αν το αποτέλεσμα δεν του αρέσει, η ετοιμότητα για δράση ακροδεξιών , ο βαθύς διχασμός που έχει διαιρέσει μια τεράστια  και ισχυρή χώρα, είναι απειλή για την παγκόσμια σταθερότητα. Ο Τραμπ ένας επικίνδυνος , χαμηλής νοημοσύνης άνθρωπος και πλούσιος δεν διαθέτει την πνευματικότητα ούτε την δημοκρατικότητα να αντιληφθεί τις επιπτώσεις των πράξεών του. Ή ακόμη και αν τις αντιλαμβάνεται αδιαφορεί.  Ένα ισχυρό τμήμα του μεγάλου κεφαλαίου  που τον στηρίζει και στο οποίο πιστεύει και ο ίδιος, οι ρατσιστές, η θρησκευόμενη δεξιά αποτελούν απειλή. Η Ευρώπη φλέγεται , γιατί πέραν των άλλων , ότι συμβαίνει στην άλλη άκρη  του Ατλαντικού περνά με ταχύτητα στην άλλη πλευρά. Και δεν θέλει και πολύ η Ευρώπη να συρθεί σε έναν νέο κύκλο κρίσης με μεσαιωνικά χαρακτηριστικά..

Σε πρώτη φάση , αν οι ΗΠΑ αποσταθεροποιηθούν , έναν φόβο που δημόσια εκφράζουν στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ πολλοί πολιτικοί και αναλυτές, η Ευρώπη θα βρεθεί σε κενό δράσης σε πολλές γωνιές του πλανήτη και στους δυτικούς θεσμούς. Θα υπάρξουν χώρες όπως π.χ. η Τουρκία που θα θελήσουν να καλύψουν αυτό το κενό . Το ΝΑΤΟ θα κλονιστεί ακόμη περισσότερο ήδη αργοπεθαίνει.
Θα ήταν μεγάλη επιτυχία για την σταθερότητα σε όλον τον κόσμο να λήξει ομαλά η εκλογική περιπέτεια στις ΗΠΑ, αλλά  λίγοι το πιστεύουν αυτό. Στην Ευρώπη, είναι προφανές ότι κάτι πρέπει να αλλάξει στον τρόπο λειτουργίας της. Η απουσία αντίβαρων, δηλαδή μιας δυναμικής σοσιαλδημοκρατίας εκτροχιάζει το μεγάλο κεφάλαιο που υποδαυλίζει με κάθε τρόπο, πολιτικό, οικονομικό , παρακρατικό την ακροδεξιά που είναι υποτελής στον νεοφιλελεύθερο κεφάλαιο, που με την σειρά της απειλεί την κοινωνική ειρήνη.

ο εκτροχιασμός και η Ελλάδα

Η πανδημία πολλαπλασιάζει τα προβλήματα στην Ευρώπη και φυσικά στην Ελλάδα. Σε συνδυασμό με την πιθανή αστάθεια στις ΗΠΑ, η Ελλάδα έχει ανάγκη από έναν γενναίο επαναπροσδιορισμό σε διπλωματικό, πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Η κυβέρνηση δεν δυσλειτουργεί εξαιτίας της πανδημίας, αλλά επειδή δεν έχει καμία στρατηγική αντιμετώπισης της πολλαπλής κρίσης. Εθνικής, γεωπολιτικής, οικονομικής και υγειονομικής. Η κυβέρνηση είναι ένα συνοθύλευμα ετερόκλητων συμφερόντων που συνασπίστηκαν για την εξουσία και μόνο, δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον για το συμβαίνει και που οδεύει η χώρα.
Παραπαίει κοινωνικά εξυπηρετώντας αυτό ακριβώς το κεφάλαιο που είναι απειλή για την κοινωνική ειρήνη και συνοχή και είναι επόμενο , ούτε διορθωτικές κινήσεις να κάνει, ούτε τις σωστές πολιτικές επιλογές να κάνει. Είναι δέσμια των εξαρτήσεών της,  δυναμικής που έχει εδραιωθεί στο εσωτερικό της ότι μπορεί να κάνει ότι θέλει, χωρίς να λογοδοτεί και χωρίς να έχει συναίσθηση των επιπτώσεών της.
Τις επόμενες δυο –τρείς εβδομάδες τα πράγματα πιθανόν να είναι εντελώς εκτός ελέγχου και εντός της χώρας και στις σχέσεις με την Τουρκία και στην ΕΕ και στις ΗΠΑ.  Η Τουρκία είναι στα όρια των μεγάλων αποφάσεών της γιατί θέλει κάποια στιγμή να κλείσει το κεφάλαιο με την Ελλάδα όπως εκείνη θέλει και ίσως πιστεύει ότι αυτή η στιγμή, είναι η κατάλληλη.
Αν η κυβέρνηση δεν μπορεί και δεν θέλει να διορθώσει την πορεία της , ας την πιέσουν πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις μέσω της προοδευτικής  παράταξης. Η Ελλάδα πρέπει να γυρίσει σελίδα. Θα είναι ευτύχημα να το κάνει τώρα για να προληφθεί μια μεγάλη κρίση και να διασωθεί ότι είναι δυνατόν να διασωθεί. Μετά θα είναι πολλαπλάσια δύσκολο.