Απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ιταλίας αλλάζει την ροή της υπόθεση

του Σωτήρη Σιδέρη

Νέα τροπή παίρνει η υπόθεση των αποζημιώσεων που διεκδικούν πολίτες πολλών χωρών από την Γερμανία για εγκλήματα των ναζί και όλα δείχνουν ότι υπάρχει σοβαρός λόγος, στο Βερολίνο να είναι ανήσυχοι. Γραπωμένη από το καθεστώς της ετεροδικίας η Γερμανία αρνείται συστηματικά εδώ και δεκαετίες να αποζημιώσει χιλιάδες θύματα των ναζί. Όμως , η απόφαση του  Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ιταλίας να αναγνωρίσει δικαίωμα προσφυγής σε θύματα ναζιστικών εγκλημάτων προκειμένου να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από την Γερμανία, αλλάζει την ροή της υπόθεσης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της ελληνικής υπηρεσίας της Deutsche Welle, το οποίο βασίζεται σε ρεπορτάζ της Süddeutsche Zeitung η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ιταλίας  θα προκαλέσει νέες διαμάχες μεταξύ Ρώμης και Βερολίνου και ενδεχομένως θα ανοίξει το δρόμο και σε πολίτες άλλων χωρών, όπως της Ελλάδας, της Ρωσίας και της Ουκρανίας για να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από τη Γερμανία.
Η Γερμανία φοβάται πληθώρα προσφυγών στη δικαιοσύνη και ενδεχομένως την κατάσχεση γερμανικών περιουσιών στην Ιταλία και τον αναγκαστικό πλειστηριασμό τους.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ετυμηγορία του Συνταγματικού Δικαστηρίου αφορά αιτήματα και προσφυγές για αποζημιώσεις Ιταλών που εκτοπίσθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Γερμανία και ξεκίνησε με προσφυγή δικαστηρίου της Φλωρεντίας, το οποίο έπρεπε να αποφανθεί σχετικά με αποζημιώσεις του γερμανικού κράτους υπέρ Ιταλών πολιτών. Αναμένεται, τώρα, να διευκολυνθούν οι δικαστικές διεκδικήσεις των πολιτών αυτών.
Όπως παρατηρεί η γερμανική εφημερίδα, "μεταξύ της Γερμανίας και της Ιταλίας κυοφορείται μια σύγκρουση με πολλές επιπτώσεις, η οποία αφορά αποζημιώσεις για εγκλήματα των ναζί" διότι, όπως υπενθυμίζει η εφημερίδα, σύμφωνα με την απόφαση του ιταλικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, "δεν ισχύει η αρχή της ετεροδικίας των κρατών, η οποία αποκλείει τέτοιου είδους προσφυγές, όταν πρόκειται για παράνομες πράξεις ενός κράτους, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως εγκλήματα πολέμου ή ως εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας".
Με την απόφασή του αυτή, επισημαίνεται, το ιταλικό δικαστήριο έρχεται σε σύγκρουση με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, το οποίο το 2012 είχε δικαιώσει τη Γερμανία, καθώς είχε αποφανθεί ότι η ασυλία των κρατών ισχύει και στην περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Όπως αναφέρει η Süddeutsche Zeitung, το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών θα αναλύσει την απόφαση, ωστόσο, όπως επισημαίνεται, το Βερολίνο δεν πρόκειται να αλλάξει την νομική του θέση επί του θέματος, καθώς εκτιμά ότι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης την συμμερίζεται πλήρως. Πάντως ο ιταλός εισαγγελέας Μάρκο ντε Πάολις, που έχει ασχοληθεί με πολλές προσφυγές θυμάτων του ναζισμού, δήλωσε χθες ότι η απόφαση του ιταλικού δικαστηρίου "είναι ιδιαίτερα σημαντική και ότι η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να την αγνοήσει".
Η ίδια εφημερίδα, σε σχόλιο με τον τίτλο "Μεταξύ δικαίου και ηθικής", παρατηρεί ότι η ιταλική κυβέρνηση θα πρέπει να αναζητήσει μια λύση, αποσαφηνίζοντας τη συγκεκριμένη θεματική στο ιταλικό Σύνταγμα. Παράλληλα, όμως, "θα πρέπει και η γερμανική κυβέρνηση να διερωτηθεί εάν έχει κάνει ικανοποιητικές παραχωρήσεις στα θύματα του ναζισμού από την Ιταλία. Δεν αρκεί να επιμένει η Γερμανία στο δικαίωμα της ετεροδικίας", καταλήγει το σχόλιο.
Παρέμβαση στο θέμα αυτό έκανε ο κοινοβουλευτικός  εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Παναγιώτης Κουρουμπλής δηλώνοντας :
«Η ιστορική αυτή απόφαση, που ουσιαστικά ανατρέπει αυτή του Διεθνούς  Δικαστηρίου της Χάγης, με το σκεπτικό ότι το επιχείρημα της ετεροδικίας δεν μπορεί να χρησιμοποιείται σε περίπτωση εγκλημάτων πολέμου, οφείλει να προβληματίσει τις αρμόδιες αρχές και στην Ελλάδα. Η γενναία αυτή απόφαση πρέπει να συμβάλει στην υπέρβαση των όποιων δισταγμών και επιφυλάξεων εκδηλώνονται ακόμη και σήμερα από θεσμούς της ελληνικής πολιτείας».