του Σωτήρη Σιδέρη

Το ίδιο το Ιράν έσωσε τα προσχήματα και την Ελλάδα  από μια  μικρή περιπέτεια. Το τάνκερ Adrian Darya επέλεξε τελικά την Τουρκία .  Ο πρέσβης Πάϊατ έκανε τη δουλειά του για μια ακόμη φορά. Οι εντολές του τηρούνται κατά γράμμα.  Η υπόθεση αυτή  που εντάσσεται στο πλαίσιο όξυνσης των σχέσεων του Ιράν με τη Δύση,  ανέδειξε ταυτόχρονα ένα πρόβλημα που στο εγγύς μέλλον μπορεί να γίνει ιδιαίτερα σοβαρό στην διαχείρισή του. Η ελληνική κυβέρνηση ίσως κληθεί σύντομα, με δεδομένη την επιθετικότητα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, να αντιμετωπίσει μεγαλύτερα διλήμματα, σε περίπτωση πολέμου.  Το ενδεχόμενο να ζητηθεί η  χρήση του εναερίου χώρου και από το Ισραήλ, η βάση της Σούδας, ο ρόλος της Τουρκίας και της Ρωσίας σε πιθανό πόλεμο, θα αγγίξουν και την Ελλάδα , είτε το θέλουμε είτε όχι. Η ανησυχία ενισχύεται και από την επιθετική συμπεριφορά της Άγκυρας στην ΑΟΖ της Κύπρου και είναι πιθανό, όλα αυτά να γίνουν μια πύρινη μπάλα στο υπογάστριο της χώρας μας .

 Η Ελλάδα έχει επιλέξει ήδη στρατόπεδο στην ιρανική κρίση, στοιχίζεται με την τυχοδιωκτική πολιτική των  ΗΠΑ και όχι με την Ευρώπη που σε αυτή την περίπτωση είναι ιδιαίτερα συγκρατημένη, πράγμα που σημαίνει ρίσκο.
  

ΗΠΑ ή Ευρώπη;

 Η απαίτηση των ΗΠΑ να μην δοθεί λιμάνι στο ιρανικό τάνκερ προκάλεσε έναν μικρό πανικό στην Αθήνα για να υπάρξει τελικά η συμμόρφωση προς τις  υποδείξεις της Ουάσιγκτον, ότι δηλαδή δεν θα γίνονταν δεκτό στην Ελλάδα.
Υπάρχουν όμως ερωτήματα.  Το ανώτατο δικαστήριο του Γιβραλτάρ αποδέσμευσε το πλοίο παρά τις αμερικανικές πιέσεις με  το σκεπτικό ότι οι κυρώσεις των ΗΠΑ δεν δεσμεύουν την ΕΕ, άρα ούτε το Γιβραλτάρ που αποτελεί βρετανικό έδαφος. Υπήρχε δηλαδή δεδικασμένο και η απόφαση αυτή μπορούσε να ισχύσει σε όλες τις χώρες και τα λιμάνια της Ευρώπης. Ωστόσο η Ελλάδα δεν επικαλέστηκε καν την απόφαση του Δικαστηρίου και μετά από λίγες ώρες πανικού έγιναν δηλώσεις ότι δεν γίνεται δεκτό το ιρανικό τάνκερ ή ότι δεν είχε υποβάλλει αίτημα να δέσει σε ελληνικό λιμάνι .
Ωστόσο ο επί της μεταναστευτικής πολιτικής αναπληρωτής υπουργός Γιώργος Κουμουτσάκος δήλωσε ότι «θα τηρήσουμε τις δεσμεύσεις έναντι των συμμάχων μας», ενώ κάλεσε το ιρανικό τάνκερ να κατευθυνθεί προς την Τουρκία. Ποιους συμμάχους όμως; Τους Ευρωπαίους ή τους Αμερικανούς; Και το δίκαιο πότε το στηρίζουμε;
  

Η διαχείριση κρίσεων

Απλά πρόκειται για αδυναμία της χώρας  να διαχειριστεί οποιοδήποτε πρόβλημα με μέθοδο, σκέψη και διαπραγμάτευση ώστε να αποκομίσει οφέλη. Αυτό οφείλεται και σε πολιτική αδυναμία, αλλά και στην  απώλεια κύρους  και αναστήματος . Η Ελλάδα είναι μια δεδομένη χώρα και αυτό μπορεί να  είναι αρεστό στις ΗΠΑ ή κατά περίπτωση σε άλλες χώρες, αλλά προβληματικό για τη χώρα μας. Υπό αυτή την οπτική έχει τεράστιο ενδιαφέρον να διαπιστωθεί τι ακριβώς θα περιλαμβάνει η συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας –ΗΠΑ που πιθανότατα να οριστικοποιηθεί με την επίσκεψη Πομπέο στην Αθήνα τον Οκτώβριο. Η συμφωνία πρέπει να είναι διαυγής και η φράση αμοιβαίο όφελος να βρει την πραγματική της εφαρμογή . Γι αυτό και θα ήταν χρήσιμο να δοθεί αυτή η συμφωνία, όταν γίνει, στη δημοσιότητα .
Η Ελλάδα δεν έστειλε πλοίο στην περιοχή του Ορμούζ, όπως ζήτησαν οι ΗΠΑ, αλλά δεν έστειλε ούτε στη Μαύρη Θάλασσα όταν ζήτησαν οι Αμερικανοί και το ΝΑΤΟ για να παρενοχλούν τους Ρώσους. Αυτή είναι μια πάγια θέση και είναι σωστή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η χώρα μας δεν εμπλέκεται στις περιφερειακές κρίσεις ως μέλος του ΝΑΤΟ και σύμμαχος  πλέον του Ισραήλ. Αν επιβεβαιωθούν οι αναλυτές ότι αργά ή γρήγορα θα γίνει επίθεση κατά του Ιράν ή θα γίνει μια προσπάθεια διάβρωσής του με προβοκάτσιες και εσωτερικές αναταραχές, τότε είναι σίγουρο ότι η περιοχή θα μπει σε περιπέτειες. Γιατί το Ιράν δεν είναι Συρία, είναι μια πολύ ισχυρή χώρα, με ισχυρές δομές και σύγχρονα οπλικά συστήματα και κυρίως με επιρροή σε όλη την περιοχή. Κατά συνέπεια, μια πολεμική κρίση θα αναστατώσει όλη την περιοχή, από την Τουρκία , τον Λίβανο, την Λιβύη, το Ισραήλ και τις αραβικές χώρες , μέχρι την Ελλάδα, την Ρωσία και την ΕΕ. 
Ο πρωθυπουργός φρόντισε να ορίσει Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, αλλά όχι ένα πραγματικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας που θα μπορούσε να μελετήσει και να εισηγηθεί πολιτικές. Όχι ότι είναι πανάκεια , αλλά σίγουρα θα ήταν ένα βήμα μπροστά.  Έτσι, ενόψει και της όξυνσης του Κυπριακού και των ελληνοτουρκικών, αλλά της κρίσης στα βαλκάνια με την διαφαινόμενη κατάρρευση της Αλβανίας, θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτελεσματικά και συλλογικά. Το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν φαίνεται να  έχει προτάσεις για όλα αυτά τα ζητήματα και να μοιάζει εντελώς αμήχανη δεν είναι  καλό σημάδι.