Η Ευρώπη, 67 χρόνια μετά την αρχική της Ένωση,  αρχίζει να μικραίνει. Οι βρετανοί αδιαφόρησαν για τις τρομοκρατικές απειλές, αποφάσισαν (με μικρή)  πλειοψηφία 52%-48%,  να εγκαταλείψουν το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, το οποίο δεν τους προσφέρει, ασφάλεια και μέλλον. Η πλειοψηφία των βρετανών είπε «όχι»  στις ακολουθούμενες οικονομικές πολιτικές, είπε «όχι»  στις ελίτ της Μεγάλης Βρετανίας, «όχι» στις περίφημες αγορές, που φώναζαν ότι το Brexit θα είναι καταστροφή. Η αμφισβήτηση που πρώτα ήρθε, πέρυσι,  από την ανίσχυρη Ελλάδα, αυτή τη φορά έρχεται από την ισχυρή Βρετανία.Μένει στους υπόλοιπους τώρα να πάρουν θέση. Πρωτίστως η  Γερμανία, αλλά και η  Γαλλία και η Ιταλία. Το ευρωπαϊκό οικοδόμημα τρίζει, η δύναμη της ενότητας δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει εδω και καιρό, αφού εκατομμύρια άνθρωποι, πεινάνε, χρωστάνε, είναι άνεργοι. Και την Κυριακή οι Ισπανοί ψηφίζουν. 

Η Ελλάδα 

Ο Αλέξης Τσίπρας επένδυσε –κάπως πρόωρα είναι αλήθεια- στις αλλαγές που έρχονται στην Ευρώπη. Οι αλλαγές, οι ανακατατάξεις, η διαφοροποίηση ισορροπιών, έχουν ήδη φανεί. Μένει στην ελληνική ηγεσία να αξιοποιήσει τώρα αυτές τις νέες ισορροπίες, ώστε πράγματι ν αλλάξει το μείγμα  πολιτικής. Μένει επίσης να αντιληφθεί ποιες είναι οι αληθινές ανάγκες της χώρας, πρωτίστως σε ότι αφορά την αλλαγή παραγωγικού μοντέλου.

Η λιγότερη Ευρώπη, έχει το πλεονέκτημα της αλλαγής πολιτικής, έχει όμως τους κινδύνους της μεγαλύτερης έκθεσης στην αγριότητα της παγκοσμιοποίησης. Οι εργασιακές  σχέσεις αλλάζουν προς το χειρότερο λόγω  της παγκοσμιοποίησης, ενώ ο ανταγωνισμός είναι ακόμα πιο σκληρός. Τα όσα συμβαίνουν δεν είναι μονόδρομος. Ο μετασχηματισμός της χώρας είναι αναγκαίος όσο ποτέ άλλοτε. Κανείς δεν μπορεί πλέον να αποκλείει την ΕΕ και την ευρωζώνη των πολλών ταχυτήτων. Γι αυτό και πρέπει να ετοιμαστεί η χώρα, για μια νέα σχέση με την Ευρώπη. Όπως κάνουν όλοι από σήμερα αλλώστε.  

Η Ευρώπη 

Η αμφισβήτηση των βρετανών, μεταδίδεται από τις πρώτες ώρες σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο.  Η αποχώρηση, ανοίγει πολλές πιθανότητες.  Η εμμονή της Γερμανίας, στη δική της υπερεξουσία, πάνω απ΄  όλους τους άλλους οδήγησε την κατάσταση στην αμφισβήτηση και στον διχασμό. Μπορεί τώρα μετά την αποχώρηση της Βρετανίας, το Βερολίνο να σκληραίνει ακόμα περισσότερο την στάση του. Διαμηνύοντας ότι όποιος δεν συμφωνεί μπορεί και αν φύγει. Μπορεί να προσπαθήσουν να κερδίσουν χρόνο, υποσχόμενοι αλλαγές στην ακολουθούμενη πολιτική. Στην Γερμανία η Μέρκελ συγκάλεσε εθνικό συμβούλιο (όλοι οι αρχηγοί των κομμάτων) για να εξετασθεί η κατάσταση.  Το δίλημμα είναι σκληρό για την  Γαλλία. Οι φωνές αμφισβήτησης θα ενταθούν με την Μαριόν Λεπέν να κερδίζει έδαφος. Μένει στην γαλλική ελίτ αν θα επιβάλλει πραγματικές αλλαγές στην Ευρώπη η αν και πάλι θα υποταχθεί στις  γερμανικές επιλογές.  Το ίδιο ισχύει και για την Ιταλία.  Οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες για την Ευρώπη μετά το Brexit.Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι από σήμερα αυτό που ξέραμε. 

Η Μεγάλη Βρετανία

Η Βρετανία βγαίνει διχασμένη. Ο Κάμερον θα παραιτηθεί τον Οκτώβριο, μετά την ήττα του στο Δημοψήφισμα.  Η διαχείριση της απόφασης των βρετανών, είναι ένα δύσκολο κοινωνικό και πολιτικό στοίχημα. Δεν υπάρχει ηγέτης του Brexit. Ο Ν. Φάρατζ και ο Μ. Τζόνσον, είναι μάλλον γραφικοί και δεν είναι αυτοί οι νικητές. Μένει να δούμε ποιος θα εκπροσωπήσει τους πολίτες που διαφωνούν με την πολιτική της παραγωγικής και οικονομικής ύφεσης. Το δεύτερο πρόβλημα για την Μ. Βρετανία, είναι η εσωτερική πολιτειακή ενότητα. Η Σκωτία και η Βόρεια Ιρλανδία ψήφισαν παραμονή σε αντίθεση με την Αγγλία και την Ουαλία.  Η Ιρλανδία έθεσε ήδη θέμα ενοποίησης με την Β. Ιρλανδία. Ενώ η Σκωτία θα ξανασκεφθεί την απόσχιση από την Μ. Βρετανία. Τα πάντα είναι σε κίνηση, τα πάντα αλλάζουν. Μένει αν δούμε ποιος ή ποιοι θα διαχειριστούν τις αλλαγές.