Του Σωτήρη Σιδέρη 

Έχουν περάσει 2,5 χρόνια από την πρώτη εξαγγελία της κυβέρνησης για τη δημιουργία των θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και το Ιόνιο. Παρά το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός και το επικοινωνιακό του επιτελείο , όπως και υπουργοί αναφέρονται συχνά σε αυτά, τα θαλάσσια πάρκα δεν υπάρχουν.  Θα υπάρξουν μόνο όταν η δημιουργία τους δημοσιευθεί στο ΦΕΚ. Όπως έχουμε επισημάνει από τις στήλες του Οmegapress.gr, ειδικά για το  Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νότιου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες, υπήρξαν παρασκηνιακές απειλές της Τουρκίας ότι αν περιλαμβάνουν αμφισβητούμενα -κατά το δόγμα της- νησιά και βραχονησίδες , τότε θα υπάρξει κρίση.

Αντιδρώντας μάλιστα και στην πράξη, η Άγκυρα ανακοίνωσε τη νομοθέτηση του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας, ένα νόμο που αν ψηφιστεί θα προκαλέσει θύελλα στις διμερείς ελληνοτουρκικές σχέσεις και κρίση στο Αιγαίο. Πληροφορίες από διαφορετικές πηγές, υποστηρίζουν ότι η επίσκεψη του αρχηγού της ΜΙΤ στην Αθήνα  τέλη Αυγούστου, είχε ως στόχο το πάγωμα και των δύο νομοθετημάτων. Δηλαδή η Ελλάδα να παγώσει το θαλάσσιο πάρκο των Νοτίων Κυκλάδων , που είναι νόμιμο και η Τουρκία να παγώσει τη νομοθέτηση της Γαλάζιας Πατρίδας που παραβιάζει κατάφωρα το διεθνές δίκαιο. Η υπόθεση είναι πολύ σοβαρή για να μείνει εκτός δημόσιας συζήτησης…

Κρίση εμπιστοσύνης

Είναι προφανές ότι εδώ και αρκετά μεγάλο διάστημα, από τον πόλεμο της Ουκρανίας, μέχρι τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, τον πόλεμο της Γάζας και σίγουρα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ότι κανένα κόμμα δεν εμπιστεύεται την εξωτερική πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη, ούτε τον ίδιο προσωπικά. Η αδιαφάνεια και η στεγανοποίηση της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας της χώρας προκαλεί έντονους κραδασμούς και εντός της ΝΔ πλέον . Τόσο τα γεγονότα της Κάσου, όσο και το έλλειμμα έγκυρης πληροφόρησης για τις εξελίξεις στην υπόθεση των ερευνών για το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας -Κύπρου, ακόμη και η επίσκεψη Ρούμπιο έχουν προκαλέσει κύματα αντιδράσεων. Η κυβέρνηση ουσιαστικά δεν απαντά και όσα λέει δεν είναι καθόλου πειστικά. Γιατί λοιπόν δεν υπάρχουν τα πάρκα;

Είναι μείζον πολιτικό ζήτημα η κυβέρνηση να αιτιολογήσει τη μη δημοσίευση στο ΦΕΚ τη δημιουργία των Πάρκων και να εξηγήσει τι ακριβώς συμβαίνει με την καθυστέρηση. Η αντιπολίτευση οφείλει να πιέσει αφόρητα προς αυτή την κατεύθυνση, γιατί δεν είναι απλά ένα διμερές ελληντουρκικο πρόβλημα, είναι ζήτημα εθνικής κυριαρχίας...


Να υπενθυμίσουμε ότι η εξαγγελία του πρωθυπουργού για τα θαλάσσια πάρκα έγινε στις 16 Απριλίου 2024  όταν ο  Κυριάκος Μητσοτάκης στο διεθνές «Our Ocean Conference. Η εξαγγελία πανηγυρίστηκε από το κυβερνητικό στρατόπεδο, αν και κρίθηκε ιδιαίτερα καθυστερημένη, καθώς πρόκειται για ευρωπαική πολιτική . Τότε ο πρωθυπουργός είχε πει ότι με τα δύο πάρκα στο Αιγαίο και το Ιόνιο “θα αυξηθεί το μέγεθος των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών μας κατά 80% και καλύπτοντας περίπου το 1/3 των χωρικών θαλάσσιων υδάτων μας».

Η Τουρκία αντέδρασε από την πρώτη στιγμή, αλλά η Αθήνα εξέφρασε την αποφασιστικότητά της να εφαρμόσει όσα εξήγγειλε, καθώς οι αποφάσεις της εναρμονίζονται απόλυτα με το διεθνές δίκαιο.
Αργότερα, στις 21 Ιουλίου 2025 ξεκίνησε  η δημόσια διαβούλευση για τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων και συγκεκριμένα για:
– Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου (ΕΘΠΙΟ) 
 
– Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νότιου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1 – Νότιες Κυκλάδες) που ολοκληρώθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2025.
Στις 27ουλίου 2025 ο υπουργός ΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου  ανακοίνωσε ότι ότι τα σχέδια ΠΔ θα έχουν κατατεθεί στο ΣτΕ έως τον Νοέμβριο του 2025. Λίγο αργότερα, στις 29 Δεκεμβρίου 2025, εγκρίθηκαν οι ΕΠΜ (Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες) των δύο θαλάσσιων πάρκων, ενώ 5 Ιουνίου 2026, Το ΥΠΕΝ ανακοίνωνε ότι το σχέδιο ΠΔ των Νοτίων Κυκλάδων βρισκόταν ακόμη σε διαβούλευση με τα συναρμόδια υπουργεία, ενώ του Ιονίου ακόμη καταρτιζόταν.
Τέλος στις 15 Ιουλίου 2026: Ο υπουργός ΠΕΝ ανακοίνωσε ότι υπέγραψε το σχέδιο ΠΔ των Νοτίων Κυκλάδων, προκειμένου να πάει στο ΣτΕ.
Ωστόσο ενώ διανύουμε τον  Οκτώβριο του 2026  κανένα εκ των Προεδρικών Διαταγμάτων για τα δύο θαλάσσια πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο δεν έχουν δημοσιευθεί και άρα δεν είναι σε ισχύ, άρα δεν υπάρχουν. Ποιόν κοροϊδεύουν;

Η στάση της Άγκυρας

Η Τουρκία με αλλεπάλληλες ανακοινώσεις είχε επικρίνει την Ελλάδα ότι χρησιμοποιεί την περιβαλλοντική προστασία για πολιτικούς σκοπούς και φυσικά επικαλέστηκε για μια ακόμη φορά την πολιτική των γκρίζων ζωνών δηλώνοντας ότι  δεν θα αποδεχθεί ελληνικά «τετελεσμένα».
Η Αθήνα απάντησε σε κάθε περίπτωση ότι  τα πάρκα βρίσκονται σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας, δημιουργούνται με περιβαλλοντικά κριτήρια και ότι η άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Αν ισχύουν οι πληροφορίες ότι υπάρχει παρασκηνιακή διαβούλευση, τότε υπάρχει ζήτημα ακρωτηριασμού, όχι απλά των κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά της εθνικής κυριαρχίας. Γιατί το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νότιου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1), εκτείνεται εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, οπότε δεν πρέπει να συζητηθεί καν από από την κυβέρνηση, έστω και αν αυτό προκαλέσει ένταση. Γιατί αν υπό την απειλή της  Τουρκίας η Ελλάδα θέσει υπό ομηρεία και την επικράτειά της, τότε το μέλλον θα είναι ζοφερό. 


Όσον αφορά τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, η τουρκική λίστα περιλαμβάνει:
6) Σύμπλεγμα νησιών Αρκοί: Αρκοί, Καλόβολος, Αγρελούσσα, Αβάθιστο, Μακρονήσι, βραχονησίδα Ν.Α. από Μακρονήσι, νησίδα Ζούκα 1, νησίδα Ζούκα 2, Σμινερονήσι, Ψαθονήσι, νησίδα δυτικά από Καλόβολο, Στρογγυλή, Μάραθος, Σπολάτος, Κόμαρος.
7) Σύμπλεγμα νησιών Αγαθονησίου: Αγαθονήσι, Νερά, Στρογγυλό, Γλάρος, Ψαθονήσι, Κουνέλι, Πράσσος, νησίδα Ν.Δ. Του Πράσσος, Καζαγάνι βραχονησίδα δυτικά από Αγαθονήσι, βραχονησίδα Ν.Δ. από Αγαθονήσι, βραχονησίδα βόρεια από Αγαθονήσι.
8) Σύμπλεγμα νησιών Φαρμακονησίου: Μαραθονήσι, νησίδα δυτικά από Φαρμακονήσι, Ψέριμος, βραχονησίδα Βασιλική, νησίδα Ν.Δ. από Ψέριμο, Πλάτη, βραχονησίδα νο 1 νότια από Πλάτη, βραχονησίδα νο 2 νότια από Πλάτη, βραχονησίδα Νεκροθήκες, Πίτα, Μεγάλη Ίμια, Μικρή Ίμια, Καλόλιμνος, Πράσσος, Λυδία.
9) Σύμπλεγμα νησιών Β.Α. Νισύρου: Περγούσα, 4 βραχονησίδες γύρω από Περγούσα, Στρογγυλή, Γυαλί 3 βραχονησίδες γύρω από Γυαλί, βραχονησίδες γύρω από Γυαλί, Παχειά, Κανδελιούσσα, Άγιος Άντώνιος.
10) Σύμπλεγμα νησιών Λέβιθας και Κίναρου: Λέβιθα, νησίδα βόρεια από Λέβιθα, νησίδα νότια από Λέβιθα, Κίναρος, βραχονησίδα δυτικά από Κίναρο, Μαύρα, νησίδα ανατολικά από Μαύρα, Γλάρο.
11) Σύμπλεγμα νησιών Ν.Α. Αστυπάλαιας: Σύρνα, βραχονησίδα Σύρνα 1, βραχονησίδα Σύρνα 2, βραχονησίδα Σύρνα 3, Μεγάλος Αδελφός, Μικρός Αδελφός, βραχονησίδα δυτικά από Μικρό Αδελφό, Στεφάνια, Πλακίδα. βραχονησίδα 1 δυτικά από Πλακίδα, βραχονησίδα 2 δυτικά από Πλακίδα, Γιάννη, Μεσονήσι.