Του Σωτήρη Σιδέρη 

Ενώ ο Ντόναλντ Τράμπ  συνεχίζει να αγνοεί  επιδεικτικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη, στα κατώτερα επίπεδα του Λευκού Οίκου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ φαίνεται ότι επικρατεί αναταραχή για την κλιμακούμενη  ένταση μεταξύ Ελλάδας -Τουρκίας. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών,  που  δεν έχει πρόσβαση στον Λευκό Οίκο, αναζητά κάποια εκδήλωση ενδιαφέροντος μέσω της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα, που έχει υποβαθμιστεί σε ανησυχητικό βαθμό.

Το μόνο που έχουν αποδώσει αυτές οι εκκλήσεις είναι μια δήλωση της αναξιόπιστης Κίμπερλι Γκιλφόϊλ ότι μέχρι το τέλος του χρόνου θα επισκεφθεί την Αθήνα ο ΥΠΕΞ Μαρκ Ρούμπιο, κάτι όμως που αναμένεται εδώ και μήνες καθώς εκκρεμούν συνομιλίες για την επικαιροποίηση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας.  

Ωστόσο, την Αθήνα επισκέφθηκε  στις 2  Σεπτεμβρίου, χωρίς να  ανακοινωθεί, ο Ντάνιελ Τζ. Λότον Αναπληρωτής Βοηθός Γραμματέας  στο Γραφείο Ευρωπαϊκών και Ευρασιατικών Υποθέσεων .
Ο Λότον ήρθε για να ανιχνεύσει τις διαθέσεις της Αθήνας έναντι της Τουρκίας καθώς κλιμακώνεται η ένταση και η Διακήρυξη των Αθηνών έχει ολοκληρώσει τη χρησιμότητά της. Από τις εδώ επαφές του με κυβερνητικούς αξιωματούχους και άλλους παράγοντες, προέκυψαν ανησυχητικά στοιχεία..

Ο Λότον είναι διπλωμάτης καριέρας.  Δεν μετέφερε κάποιο μήνυμα ή κάποια θέση της αμερικανικής κυβέρνησης, γιατί ο Λευκός Οίκος είναι απροσπέλαστος για πολλούς στην Ουάσιγκτον. Ως απεσταλμένος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ,  ήρθε στην Αθήνα για να εκτιμήσει τι τροπή μπορεί να πάρει η υπόθεση του ηλεκτρικού καλωδίου, των θαλάσσιων πάρκων και η ρητορική της έντασης, πόσο κοντά ή πόσο μακριά είμαστε από μια μεγάλη κρίση. Φυσικά συζητήθηκαν και οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις.

Οι Αμερικανοί διπλωμάτες γνωρίζουν άλλωστε ότι η χώρα που έχει αυτονομία δράσης  έναντι των ΗΠΑ είναι η Τουρκία, ενώ η Ελλάδα είναι προβλέψιμη και υπάκουη. Θέλοντας λοιπόν να υπερβεί την Κίμπερλι Γκιλφόϊλ η οποία  εμφανίζεται μόνο όταν κάνει διαλείμματα από την κοσμική ζωή, ούτε έχει γνώσεις ή διπλωματικές ικανότητες, ο Αμερικανός αξιωματούχος διερεύνησε το κλίμα στην Αθήνα.  Ωστόσο σε συναντήσεις του με  διπλωμάτες και ειδικούς αναλυτές, όταν ρωτήθηκε ποια θα είναι η αντίδραση των ΗΠΑ σε περίπτωση σύγκρουσης Ελλάδας -Τουρκίας, άφησε σαφώς να εννοηθεί πως ούτε γνωρίζει , ούτε μπορεί να προβλέψει πως θα αντιδράσει ο  Τραμπ και το επιτελείο του και μάλλον ήταν σχεδόν βέβαιος  ότι οι ΗΠΑ θα είναι απούσες. Αλλά και αν υπάρξει εμπλοκή, κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι μορφή θα έχει.

Υψηλό ρίσκο

Άρα οι ελληνοαμερικανικές  σχέσεις βρίσκονται σε κομβικό σημείο και εξελίσσονται ανησυχητικά για την σταθερότητα στην περιοχή. Προφανώς ο Λότον θα ετοιμάσει την έκθεσή του , παρακινώντας ίσως τους προισταμένους του να στρέψουν το ενδιαφέρον τους στο Αιγαίο. Το ζήτημα είναι αν θα εισακουστεί….

Σε αντίθεση με τον -κατώτερο των περιστάσεων- Γιώργο Γεραπετρίτη που αδυνατεί να ιεραρχήσει τις προτεραιότητές του και να μιλήσει ανοιχτά για τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον και την ΕΕ,  η Τουρκία κινείται όλο και με μεγαλύτερη άνεση και στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς έχει ένα ολόκληρο πλέγμα σχέσεων με όλες τις πλευρές και με τις ΗΠΑ φυσικά, γεγονός που ενισχύει την επιθετικότητά της.  Αν όλοι αυτοί οι παράγοντες, δεν αντιδράσουν έγκαιρα και αυτό πρέπει να το επιδιώξει η Αθήνα, η Άγκυρα θα το εκλάβει ως σιωπηλή συναίνεση για ενδεχόμενη επιθετική κίνηση. Όμως είναι νωρίς να προβλέψει κανείς τι θα συμβεί και αν η Τουρκία μπορεί να κάνει  τέτοια κίνηση υψηλού ρίσκου.

Να σημειωθεί ότι οι  ΗΠΑ σε λίγες εβδομάδες θα βρίσκονται σε κατάσταση παροξυσμού ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο. Αν ο Τραμπ χάσει θα θελήσει να συμπαρασύρει τις ΗΠΑ, μετατρέποντας την δική του ασταθή πλέον θέση σε στρατηγική αστάθεια για όλο τον κόσμο. Φανταζόμαστε λοιπόν ποια θα είναι η επίδραση στο Αιγαίο...

Ο Μάρκο Ρούμπιο που όπως προαναφέρθηκε να επισκεφθεί την Αθήνα μέχρι το τέλος του έτους, θα συζητήσει προφανώς όλα τα θέματα και αυτά είναι πολλά. Ουκρανία, patriot, Τουρκία, Ανατολική Μεσόγειος, Ισραήλ και διμερείς σχέσεις φυσικά. Κανείς στην Αθήνα δεν έχει ιδέα τι μπορεί να προκύψει από την επίσκεψη αυτή.
Έμπειροι διπλωμάτες επισημαίνουν ότι παρουσιάζεται μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσει η Αθήνα. Δηλαδή, επισημαίνουν,  είναι η στιγμή που κατά τις συνομιλίες, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να θέσει ζήτημα εγγυήσεων ασφαλείας, κάτι όμως που ζητά επί δεκαετίες η Ελλάδα, αλλά πάντα εισπράττει γενικότητες,  πίεση για  χαμήλωμα των τόνων και συστάσεις για διάλογο με την Τουρκία. 

Από την πλευρά τους όμως οι ΗΠΑ θέλουν και άλλες βάσεις και άλλες διευκολύνσεις και δεν γνωρίζουμε ακόμη πως θα διαμορφωθεί η διμερής ατζέντα.
Το γεγονός όμως ότι από ελληνικής πλευράς ηγείται η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου είναι λόγος σοβαρής ανησυχίας . Το γεγονός επίσης ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται στους τελευταίους μήνες της θητείας του και παραπαίει πολιτικά, είναι επίσης πηγή ανησυχίας. Η Ελλάδα κινείται χωρίς πυξίδα ...