Του Στράτου Βαλτινού

Γνωρίζοντας τα σενάρια που κυκλοφορούν και ότι προφανώς υπάρχουν διεργασίες και εντός της ΝΔ σε περίπτωση επαναληπτικών εκλογών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ένιωσε να αποσταθεροποιείται όταν του ζητήθηκε να απαντήσει στην ερώτηση “αν θα κάνει λίγο πίσω” , υπό το βάρος του κόμματος Σαμαρά. «Μου ζητάτε να παραιτηθώ;» είπε ο Μητσοτάκης και πρόσθεσε ότι είναι δύσκολο να απαντά  σε υποθετικές ερωτήσεις και προφανώς ανήσυχος ,αρκέστηκε να πει  ότι προέχει να αποσαφηνιστούν οι προθέσεις του πρώην πρωθυπουργού, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Ας δούμε πρώτα τι θα κάνει ο κ. Σαμαράς». 

Ο πρωθυπουργός, αντιλαμβανόμενος ότι ο ίδιος αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, έσπευσε να διορθώσει το πνεύμα της δήλωσής του λέγοντας ότι «η Νέα Δημοκρατία έχει αρχηγό και πρωθυπουργό», αλλά όπως είπε δεν θέλει να επεκταθεί περαιτέρω. Πρόκειται για έναν εφιάλτη που ήδη αρχίζει να τον κυριεύει. Η εικόνα αυτή ενισχύεται και από το γεγονός ότι στην συνέντευξη Τύπου στη ΔΕΘ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδόθηκε σε πλήθος βαριεστημένων επαναλήψεων, διαβρώνοντας το δήθεν λαικό προφίλ που ήθελε να εμφανίσει. Επιδόθηκε επίσης σε λογιστική προσέγγιση των κοινωνικών αναγκών,  επιβεβαίωσε ότι είναι αιχμάλωτος των συμφερόντων  και ότι αυτό που θα διαχειριστεί σύντομα, είναι ο τρόπος με τον οποίο θα κλείσει πίσω του την πόρτα.

Το λαϊκό προφίλ και η ανώμαλη προσγείωση

Η παρουσία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ και οι εξαγγελίες του μελετήθηκαν επί μήνες προκειμένου να επηρεάσουν την εκλογική συμπεριφορά των πολιτών υπέρ της ΝΔ. Το ερώτημα δεν είναι τόσο η κριτική της αντιπολίτευσης.  Αυτό που θα μελετήσει στο εξής το Μέγαρο Μαξίμου και οι δημοσκόποι του, είναι αν μειωθεί το ποσοστό των οργισμένων πολιτών που κατηγορούν την κυβέρνηση για αντικοινωνική πολιτική και μέχρι τώρα υπερβαίνει το 70%. Οι πολίτες δηλαδή θα δηλώσουν αν οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού θα αλλάξουν την στάση τους. Ήδη όμως το κλίμα είναι αρνητικό, γιατί το αρνητικό προηγούμενο των άλλων επισκέψεων στη ΔΕΘ.

Αίσθηση φυσικά προκάλεσε η ερώτηση του δημοσιογράφου του Ριζοσπάστη για τον "θόλο του Αχιλλέα" και τις αδυναμίες που είναι γνωστό ότι καταγράφηκαν από τις επιθέσεις του Ιράν. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης για πρώτη φορά απέφυγε να πάρει πάνω του την αγορά του αιώνα και μετακύλιση την ευθύνη της απόφασης στο υπουργείο Άμυνας και την στρατιωτική ηγεσία. Ωστόσο είναι γνωστό ότι πρόκειται περί απευθείας ανάθεση, καθώς δεν προκηρύχθηκε ποτέ διαγωνισμός. Τα υπόλοιπα θα τα απαντήσει ο χρόνος. 

Στο πολιτικό επίπεδο, ο πρωθυπουργός είχε μια προβληματική εικόνα, συνέπεια της απουσίας νέου αφηγήματος. 
Η  απόφασή του να ζητήσει από τον Αντώνη Σαμαρά να σκεφθεί καλύτερα την υστεροφημία του, δηλαδή να  μην κάνει κόμμα, μοιάζει με ικεσία. Η δεύτερη κίνηση ήταν να ξορκίσει την πρωθυπουργική του θητεία προσποιούμενος ότι υπάρχουν λάθη για τα οποία μετάνοιωσε, όπως ότι δεν πήγε έγκαιρα τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, η πανεπιστημιακή αστυνονομία  ή ότι πρέπει οι πολιτικές του να εφαρμόζονται πιο γρήγορα. Άρα επιμένει να μην αγγίζει καν το μέγα σκάνδαλο των υποκλοπών, τις ανισότητες, το βατερλό των ιδιωτικών ΑΕΙ, το εφιαλτικό ιδιωτικό χρέος,  την ακρίβεια,  την κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης των Ελλήνων κ.α..

Κυρίως όμως ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξή του στη ΔΕΘ επιβεβαίωσε με τον τρόπο του ότι και ο κύκλος της ρητορικής του περί σταθερότητας και αλλαγών έχει κλείσει, ότι ο ίδιος πλέον παραμένει πολιτικά και ιδεολογικά καθηλωμένος, ότι οι πελατειακού τύπου παροχές έχουν πάψει να είναι ελκυστικές και ότι φοβάται τις επερχόμενες εκλογές, γιατί ξέρει ότι πλέον είναι σε δυσμενή θέση. Πως όμως θα εξελιχθεί από αύριο η συζήτηση;

Διπλωματία χωρίς εθνικό σχέδιο

Οι αναφορές του στα μεγάλα προβλήματα εξωτερικής πολιτικής είναι μνημείο αντιφάσεων, γενικεύσεων και ωραιοποιήσεων. Ο πρωθυπουργός δήθεν στιβαρός δήλωσε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση ότι “δεν πρόκειται ποτέ να μπω σε συζήτηση με την Τουρκία για ζητήματα που εμείς θεωρούμε μη ζητήματα”, εννοώντας την στρατιωτικοποίηση των νησιών, τις γκρίζες ζώνες κλπ. Ωστόσο επί επτά χρόνια υπάρχει διάλογος για τον οποίο κανείς δεν γνωρίζει τι έχει ειπωθεί, αν υπάρχουν κάποια σημεία σύγκλισης και ποια είναι αυτά.

 Παράλληλα, ο Μητσοτάκης μίλησε για τις σχέσεις με την Αίγυπτο ή τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά και εκεί δεν μίλησε για κάποιο  ιεραρχημένο σχέδιο . Οι γενικές αναφορές για σχέσεις με διάφορες χώρες δεν συνιστούν σχέδιο. Όλες οι χώρες του κόσμου, άλλες λιγότερο, άλλες περισσότερο αναπτύσσουν διπλωματικές, οικονομικές και εμπορικές σχέσεις. Σχέδιο με γεωπολιτική επίδραση δεν υπάρχει. Ούτε υπάρχει κάποια δεσμευτική συμφωνία  για κοινή άμυνα με το Ισραήλ.

Πέραν αυτών, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις αν  και διέρχονται περίοδο έντασης, ο πρωθυπουργός δεν κατάφερε να πείσει ότι υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο. Η αναφορά στο δικαίωμα επέκτασης στα 12 μίλια δεν είναι δική του θέση, είναι εθνική θέση διαχρονική. Επίσης, ο Μητσοτάκης ανέτρεψε βασικά μια δική του θέση ότι μπορεί να υποχωρήσουμε από πάγιες θέσεις και είχε προκαλέσει πάταγο από το 2020 με αποτέλεσμα να την ανακαλέσει στην πράξη. Ούτε τόλμησε να εμπλέξει στις δηλώσεις του την ΕΕ ή και τις ΗΠΑ προκειμένου η Ελλάδα να οικοδομήσει μια πειστική στρατηγική ασφάλειας. Ειδικότερα για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, η σιωπή είναι χρυσός…..
Σαμαράς, αυτοδυναμία, Τσίπρας.

Με οδηγό το παρελθόν

Δικαίωμα του πρωθυπουργού είναι να θεωρεί εφικτό τον στόχο της αυτοδυναμίας, αν και ξέρει ότι η υπόθεση αυτή δεν υφίσταται. Απέφυγε να πει τι θα κάνει σε περίπτωση επαναληπτικών εκλογών και μάλλον ανήσυχος ψέλλισε ότι η ΝΔ έχει πρόεδρο όταν του ζητήθηκε να πει αν θα υπάρξει αλλαγή ηγεσίας.
Είναι ιδιαίτερης σημασίας το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός νοιώθει απομονωμένος και χωρίς προεκλογικούς ή μετεκλογικούς συμμάχους. Είπε ότι τα κόμματα είναι που δεν θέλουν συνεργασία με τη ΝΔ, παρατήρησε ότι στην ακροδεξιά επικρατεί κατακερματισμός και επανέλαβε ότι  δεν βλέπει κανένα περιθώριο συνεννόησης με τον Σαμαρά. Αυτό το είπε αναγκαστικά από το στιγμή που ο Σαμαράς εργάζεται για την ήττα του Μητσοτάκη….

Αν και απέφυγε να αναφερθεί με την γνωστή εριστικότητα στο παρελθόν, ο Μητσοτάκης είπε συνοπτικά για τον Τσίπρα ότι “απ την αυταπάτη περάσαμε στην απάτη”. Φυσικά ουδείς κατηγόρησε ποτέ τον Τσίπρα για απάτη, αλλά ακόμη και να προσπεράσουμε τη φράση αυτή, είναι προφανές ότι ο πρωθυπουργός νοιώθει εγκλωβισμένος μεταξύ Τσίπρα και Σαμαρά.

Εν κατακλείδι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης πήγε  προβληματισμένος στη ΔΕΘ και φεύγει αποδυναμωμένος, με παροχές στο πλαίσιο του πελατειακού συστήματος και χωρίς νέο αφήγημα. Η πολιτική επιδομάτων και αποσπασματικών μέτρων, δεν βοήθησε ποτέ κανένα κόμμα στη ΔΕΘ. Αν ο Μητσοτάκης ήθελε να δείνει την κοινωνική του ευαισθησία θα επανέφερε τις συλλογικές συμβάσεις, θα έκανε ανακοινώσεις για μόνιμα μέτρα και όχι για επιδόματα για τους συνταξιούχους, τους εργαζόμενους, την ενέργεια, την επιστημονική έρευνα, θα αποσαφήνιζε ποιος είναι ο στόχος με την Τουρκία και πως θα απαντήσει στις προκλήσεις επί του πεδίου.
Με οδηγό το παρελθόν δεν γίνεται πολιτική για το μέλλον. Αυτό όμως θα το απαντήσουν οι εκλογές.